visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 43 | >>

การที่ภิกษุเห็นพวกเด็กเลี้ยงโคแล้วถามว่า ลูกโคเหล่านี้เป็นลูกโคนมหรือลูกโคเปรียง เมื่อเขาตอบว่า ลูกโคนม ขอรับ แล้วสั่งให้เด็กบอกแก่บิดามารดาให้ถวายน้ำนม โดยนัยมีอาทิอย่างนี้ ชื่อว่า โอกาสกรรม คือการกระทำโอกาส

การพูดกระซิบใกล้ ๆ ชื่อว่า สามนฺตชปฺปา ในที่นี้ นักศึกษาควรนำเรื่องกุลุปกภิกษุมาประกอบด้วย

เรื่องกุลุปกภิกษุ

ได้ยินว่า ภิกษุกุลุปกะใคร่จะฉันอาหาร จึงเข้าไปในบ้านแล้วนั่งอยู่ หญิงแม่บ้านเห็นแล้วไม่ประสงค์จะถวายจึงพูดว่า ข้าวสารไม่มี แล้วเดินไปเรือนคนคุ้นเคย ทำเหมือนจะไปเอาข้าวสารมา ฝ่ายภิกษุเข้าไปในห้อง เห็นอ้อยคำหนึ่งที่ซอกประตู เห็นน้ำอ้อยงบอยู่ที่ภาชนะ เห็นปลาเค็มผ่าแผ่อยู่ในกระเช้า เห็นข้าวสารอยู่ในโอ่ง เห็นเปรียงอยู่ในหม้อ แล้วจึงออกมานั่งรอ

หญิงแม่บ้านกลับมาพูดว่า ข้าวสารหาไม่ได้ ภิกษุพูดเปรยขึ้นว่า อุบาสิกา อาตมาได้เห็นลางมาก่อนแล้วว่าวันนี้ภิกษุหาริจักไม่สำเร็จ นางถามว่า เห็นลางอะไรเจ้าคะ ภิกษุจึงพูดเปรียบเทียบสิ่งที่เห็นในบ้านนั้นด้วยถ้อยคำเป็นนัย จนหญิงแม่บ้านคิดว่า เราไม่อาจลวงภิกษุรูปนี้ได้แล้ว จึงถวายอาหารพร้อมด้วยเปรียง น้ำอ้อยงบ และปลา

การพูดกระซิบใกล้ ๆ ด้วยประการดังกล่าวมา นักศึกษาพึงทราบว่าเป็นการพูดกระซิบ ส่วนการพูดอ้อมไปอ้อมมาโดยประการที่จะได้มาซึ่งปัจจัยนั้น ชื่อว่า ปริกถา แปลว่า การพูดเลียบเคียง

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka