visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 431 | >>

มีปัญญาเป็นแผ่นเล็ก ๆ ๒ หรือ ๓ ชิ้น โดยทิศ เกิดในทิศเบื้องบน โดยโอกาส ตั้งแนบข้างขวาในระหว่างนมทั้ง ๒ โดยปริจเฉท ตับกำหนดด้วยส่วนแห่งตับ นี้เป็นการกำหนดด้วยส่วนที่เป็นสภาคกันแห่งตับนั้น ส่วนการกำหนดด้วยส่วนที่ต่างกันก็เช่นเดียวกับผมนั้นแล

๑๓. อธิบาย กิโลมกํ-พังผืด

[๑๙๕] คำว่า พังผืด ได้แก่เนื้อสำหรับหุ้มมี ๒ อย่างโดยแยกเป็นพังผืดปกปิดและพังผืดเปิดเผย พังผืดทั้ง ๒ อย่างนั้น โดยสี มีสีขาวดังผ้าสีเปลือกไม้แก่ โดยสัณฐาน มีสัณฐานตามโอกาสของตน โดยทิศ พังผืดปกปิดเกิดในทิศเบื้องบน พังผืดไม่ปกปิดเกิดในทิศทั้ง ๒ โดยโอกาส พังผืดที่ปกปิดตั้งคลุมหัวใจและตับ พังผืดที่ไม่ปกปิดตั้งรัดรึงเนื้อภายใต้หนังทั่วร่างกาย โดยปริจเฉท เบื้องล่างกำหนดด้วยเนื้อ เบื้องบนกำหนดด้วยหนัง เบื้องขวากำหนดด้วยส่วนแห่งพังผืดเอง นี้เป็นการกำหนดด้วยส่วนที่เป็นสภาคกันของพังผืดนั้น ส่วนการกำหนดด้วยส่วนที่ต่างกันก็เช่นเดียวกับผมนั้นแล

๑๔. อธิบาย ปิหกํ-ม้าม

[๑๙๖] คำว่า ม้าม ได้แก่เนื้อเป็นลิ้นอยู่ในท้อง โดยสี ม้ามนั้นมีสีเขียวดังดอกคนทีสอ โดยสัณฐาน มีสัณฐานดังลิ้นลูกโคดำ มีขั้วยาวประมาณ ๗ นิ้ว โดยทิศ เกิดในทิศเบื้องบน โดยโอกาส ตั้งแนบอยู่ข้างที่สุดแห่งพื้นท้องที่ข้างซ้ายแห่งหัวใจ ซึ่งเมื่อมันออกมาภายนอก เพราะถูกประหารด้วยเครื่องประหาร สัตว์ทั้งหลายย่อมสิ้นชีวิต โดยปริจเฉท กำหนดด้วยส่วนของม้าม นี้เป็นการกำหนดด้วยส่วนที่เป็นสภาคกันแห่งม้ามนั้น ส่วนการกำหนดด้วยส่วนที่ต่างกันก็เช่นเดียวกับผมนั้นแล

๑๕. อธิบาย ปุปฺผาสํ-ปอด

[๑๙๗] คำว่า ปอด ได้แก่เนื้อปอด ต่างโดยเป็นชิ้นเนื้อ ๓๒ ชิ้น โดยสี ปอดนั้นมีสีแดงดังผลมะเดื่อยังไม่สุกจัด โดยสัณฐาน มีสัณฐานดังชิ้นขนมหนา ๆ ที่เขาตัดไม่เรียบ เป็นของไม่มีรส ไม่มีโอชา เหมือนก้อนใบไม้ที่คนนี้ยวแล้ว เพราะมันถูกไอแห่งโทษธาตุอันเกิดแต่กรรมที่พลุ่งขึ้นมา เพราะในภายในไม่มีอาหารที่ตน

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka