ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
กินและน้ำที่ดื่ม เผาผลาญแล้ว โดยทิศ เกิดในทิศเบื้องบน โดยโอกาส ตั้งห้อยปิดอยู่ข้างบนหัวใจและตับในระหว่างนมทั้ง ๒ ภายในร่างกาย โดยปริจเฉท กำหนดด้วยส่วนของปอดเอง นี้เป็นการกำหนดด้วยส่วนที่เป็นสภาคกันแห่งปอดนั้น ส่วนการกำหนดด้วยส่วนที่ต่างกันก็เช่นเดียวกับผมนั้นแล
[๑๙๘] คำว่า ไส้ใหญ่ ได้แก่ขนดไส้อันขดอยู่ในที่ ๒๑ รอบ ของชายยาว ๓๒ ศอก ของหญิงยาว ๒๘ ศอก ไส้ใหญ่นี้นั้น โดยสี มีสีขาวดังก้อนกรวดหรือปูนขาว โดยสัณฐาน มีสัณฐานดังงูหัวขาดที่เขาขดวางไว้ในรางเลือด โดยทิศ เกิดในทิศทั้ง ๒ โดยโอกาส ตั้งอยู่ภายในร่างกาย มีปลายอยู่ที่คอหอยและที่ทวารหนัก เพราะเบื้องบนเลื้อยขึ้นไปถึงหลุมคอและเบื้องล่างเลื้อยลงมาจรดทวารหนัก โดยปริจเฉท กำหนดด้วยส่วนของลำไส้ใหญ่เอง นี้เป็นการกำหนดด้วยส่วนที่เป็นสภาคกันแห่งไส้ใหญ่นั้น ส่วนการกำหนดด้วยส่วนที่ต่างกันก็เช่นเดียวกับผมนั้นแล
[๑๙๙] คำว่า ไส้น้อย ได้แก่ไส้อันเป็นสายพันอยู่ในฐานขนดไส้ใหญ่ ไส้น้อยนั้น โดยสี มีสีขาวดังสีรากจงกลนี โดยสัณฐาน มีสัณฐานดังรากจงกลนีนั้นแหละ โดยทิศ เกิดในทิศทั้ง ๒ โดยโอกาส ไส้น้อยนั้นตั้งยึดขนดไส้ใหญ่ให้เป็นมัดอยู่ด้วยกัน ดุจเชือกยนต์ยึดแป้นยนต์ไว้ในเวลาที่พวกช่างผู้ทำงานต่าง ๆ มีการงานที่ต้องทำด้วยจอบและขวานเป็นต้น ชักยนต์อยู่ในระหว่างแห่งขนดไส้ใหญ่ ๒๑ ทบ เหมือนเชือกเล็กที่เย็บร้อยไปตามในระหว่างแห่งขนดเชือกสำหรับเช็ดเท้าฉะนั้น โดยปริจเฉท กำหนดด้วยส่วนแห่งไส้น้อยเอง นี้เป็นการกำหนดด้วยส่วนที่เป็นสภาคกันแห่งไส้น้อยนั้น ส่วนการกำหนดด้วยส่วนที่ต่างกันก็เช่นเดียวกับผมนั้นแล
[๒๐๐] คำว่า อาหารใหม่ ได้แก่ของที่บริโภค ที่ดื่ม ที่เคี้ยว และที่ลิ้มซึ่งมีอยู่ในท้อง อาหารใหม่นั้น โดยสี มีสีดังอาหารที่กลืนกินเข้าไป โดยสัณฐาน มีสัณฐานดังข้าวสารที่เขาห่อหลวม ๆ ในผ้ากรองน้ำ โดยทิศ เกิดในทิศเบื้องบน โดยโอกาส ตั้งอยู่ในท้อง