คัมภีร์วิสุทธิมรรค

บทว่า คเวฏฺฐิ แปลว่า แสวงหา บทว่า ปริเยฏฺฐิ แปลว่า แสวงหาบ่อย ๆ ในอธิการนี้ นักศึกษาพึงเล่าเรื่องภิกษุผู้ให้ภิกษาที่ได้มาแล้ว ๆ ตั้งแต่แรก ๆ แก่พวกเด็ก ๆ ในตระกูล ณ ที่นั้นแล้ว ในที่สุดก็ได้ข้าวยาคูและข้าวสวยนำมาประกอบด้วย

บทว่า เอสนา ที่แปลว่า กิริยาที่แสวงหา เป็นต้น เป็นไวพจน์ของบทว่า เอฏฺฐิ ที่แปลว่า เสาะหานั่นเอง เพราะฉะนั้น คำว่า เสาะหา ได้แก่กิริยาที่เสาะหา คำว่า แสวงหา ได้แก่กิริยาที่แสวงหา คำว่า แสวงหาบ่อย ๆ ได้แก่กิริยาที่แสวงหาบ่อย ๆ นักศึกษาพึงทราบการเข้าประโยค ณ ที่นี้ด้วยประการฉะนี้

ในที่นี้ นักศึกษาพึงทราบว่า ด้วยคำว่า อาทิ ในคำว่า แห่งบาปธรรมทั้งหลายมีอาทิอย่างนั้น ได้แก่การถือเอาบาปธรรมทั้งหลายเป็นอเนกประการ ที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ในพรหมชาลสูตร โดยนัยมีอาทิว่า ภิกษุสำเร็จการเลี้ยงชีพด้วยมิจฉาอาชีพ มีการทำนายองค์อวัยวะ ทำนายลาง ทำนายอุบาตว์ ทำนายฝัน ทำนายลักษณะ ทำนายหนูกัดผ้า บูชาไฟ และบูชาทัพหวดควัน เป็นต้น

มิจฉาอาชีพที่เป็นไปโดยอำนาจการล่วงละเมิดสิกขาบท 6 ประการที่ทรงบัญญัติไว้เพราะอาชีวะเป็นเหตุ และมิจฉาอาชีพที่เป็นไปด้วยอำนาจบาปธรรมทั้งหลาย มีการหลอกลวง การพูดเลาะเล็ม การกระทำนิมิต การด่าแช่ง และการแสวงหาลาภด้วยลาภ เป็นต้น การงดเว้นจากมิจฉาอาชีพแม้ทุกประการนั้น ชื่อว่า อาชีวปาริสุทธิศีล

อรรถวิเคราะห์แห่งถ้อยคำในบทอาชีวปาริสุทธินั้น คือ ภิกษุทั้งหลายอาศัยการงานนั้นเป็นอยู่ เหตุนั้นการงานนั้นชื่อว่าอาชีพ อาชีพนั้นคืออะไร คือการพยายามแสวงหาปัจจัย 4 ความบริสุทธิ์ชื่อว่าปาริสุทธิ ความบริสุทธิ์แห่งอาชีพ ชื่อว่าอาชีวปาริสุทธิ