ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
สัตว์ร้ายทั้งหลายมีราชสีห์และเสือเป็นต้น ชื่อว่าอันตรายที่ปรากฏ กิเลสทั้งหลายมีราคะและโทสะเป็นต้น ชื่อว่าอันตรายที่ปกปิด อันตรายย่อมไม่ทำความเบียดเบียนแก่ภิกษุผู้พิจารณาเสนาสนะโดยแยบคายแล้วจึงเสพเสนาสนะ เพื่อบรรเทาอันตรายคือฤดูด้วยประการฉะนี้
ในคำว่า ซึ่งคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร นี้ มีอรรถาธิบายดังต่อไปนี้ คำว่า เภสัช ชื่อว่าปัจจัย เพราะเป็นเครื่องต่อต้านโรค อธิบายว่าเป็นข้าศึกของโรค คำว่า ปัจจัยนี้เป็นชื่อของสัปปายะอย่างใดอย่างหนึ่ง เหมือนกิจกรรมของหมอ เพราะเมื่อหมออนุญาตแล้ว ย่อมเรียกว่าเภสัช
เภสัชคือปัจจัยแห่งคนไข้ ชื่อว่า คิลานปัจจัยเภสัช ได้แก่กิจกรรมของหมออันเป็นสัปปายะแก่คนไข้ชนิดใดชนิดหนึ่ง มีน้ำมัน น้ำผึ้ง และน้ำอ้อยเป็นต้น
ส่วนคำว่า บริขาร พระผู้มีพระภาคตรัสเอาเครื่องล้อมไว้ในพระบาลี โดยนัยมีอาทิว่า พระนครเป็นอันล้อมดีแล้วด้วยเครื่องล้อมพระนครถึงเจ็ดชั้น ในที่นี้ศัพท์ว่า บริขาร หมายเอาสัมภาระคือเครื่องล้อม เพราะคิลานปัจจัยเภสัชย่อมเป็นเครื่องล้อมชีวิตก็ได้ เป็นสัมภาระของชีวิตก็ได้ และเป็นเครื่องรักษาไม่ให้ช่องแก่ความบังเกิดขึ้นแห่งอาพาธ