visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 547 | >>

ทำจิตให้อ่อนในบุคคลผู้เป็นศัตรูได้แล้ว จึงเจริญกรุณาให้คนคตะ แต่นั้นให้บุคคลที่รัก ต่อมันให้ตน ดังนี้ ลำดับที่กล่าวในอรรถกถาอังคุตตรนิกายนั้นไม่สมกับพระบาลี (ในวิภังค) ที่มีคำว่า ทุกฺคตึ ทุรูปโต (ยากแค้นแสนเข็ญ) เป็นต้น เพราะเหตุนั้น พระโยคาวจรพึงเริ่มทำภาวนาในกรุณานี้ตามนัยที่กล่าวแล้วนั้นแหละ แล้วทำสีมาสัมเภทยังอัปปนาให้เจริญเกิด

ด้วยประการฉะนี้ เป็นอันว่าโยคีบุคคลผู้เจริญกรุณาพรหมวิหาร ได้ปฏิบัติถึงขั้นสุดยอดแห่งกรุณากัมมัฏฐานนี้โดยสมบูรณ์แล้วแล

วิธีการแผ่กรุณา ๓ อย่าง

ลำดับต่อไปนี้ ผู้ปฏิบัติพึงศึกษาให้เข้าใจในวิธีการแผ่กรุณา ๓ อย่าง ตามที่ท่านแสดงไว้ในคัมภีร์ปฏิสัมภิทามรรคดังนี้ คือการแผ่กรุณาอย่างไม่เจาะจงที่เรียกว่า อโนธิโสสรณา โดยอาการ ๕ นั้นอย่างหนึ่ง การแผ่กรุณาอย่างเจาะจงที่เรียกว่า โอธิโสสรณา โดยอาการ ๗ นั้นอย่างหนึ่ง การแผ่กรุณาไปในทิศที่เรียกว่า ทิสาผสรณา โดยอาการ ๑๐ นั้นอย่างหนึ่ง ซึ่งมีอาการแห่งภาวนาวิธี ดังต่อไปนี้

๑. อโนธิโสสรณา

คำแผ่กรุณาไม่เจาะจงโดยอาการ ๕

๑. สพฺเพ สตฺตา ทุกฺขา มุจฺจนฺตุ.
ขอสัตว์ทั้งปวงจงพ้นจากทุกข์เถิด

๒. สพฺเพ ปาณา ทุกฺขา มุจฺจนฺตุ.
ขอปาณะทั้งปวงจงพ้นจากทุกข์เถิด

๓. สพฺเพ ภูตา ทุกฺขา มุจฺจนฺตุ.
ขอภูตทั้งปวงจงพ้นจากทุกข์เถิด

๔. สพฺเพ ปุคฺคลา ทุกฺขา มุจฺจนฺตุ.
ขอบุคคลทั้งปวงจงพ้นจากทุกข์เถิด

๕. สพฺเพ อตฺตภาวปริยาปนฺนา ทุกฺขา มุจฺจนฺตุ.
ขอผู้มีอัตภาพทั้งปวงจงพ้นจากทุกข์เถิด

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka