ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
เมื่อพระเถระรับบาตรจากพระราชาและพระราชเทวี ทั้งสองพระองค์จะให้จำพรรษาในพระนคร พระเถระกล่าวว่า ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ฉันไม่ได้ทำความกำหนดแยกว่า พระราชาหรือพระราชเทวี โดยล่วงไปได้หนึ่งสัปดาห์ พระราชาทรงดำริว่า การที่พระเถระอยู่ ณ ที่นี้เป็นความลำบาก จึงทรงพระกรุณาปล่อยไป
พระเถระกลับไปยังถ้ำใหญ่กุรัณฑกะ ได้ขึ้นสู่ที่จงกรมในส่วนแห่งราตรี เทวดาที่สิงอยู่ต้นกากะทิงได้ถือประทีปตามให้อยู่ ครั้งนั้นกัมมัฏฐานของท่านปรากฏบริสุทธิ์ยิ่งนัก พระเถระดีใจว่า วันนี้ทำไมนอ กัมมัฏฐานของเราจึงปรากฏชัดเหลือเกิน แล้วทำภูเขาให้สะเทือนสะท้านไปทั้งลูก ได้บรรลุพระอรหัตแล้วในลำดับแห่งมัชฌิมยาม
เพราะฉะนั้น แม้กุลบุตรอื่น ๆ ผู้ใคร่ต่อประโยชน์ของตน ไม่พึงเป็นผู้มีหน่วยตาลอกแลก เหมือนลิงในป่า เหมือนมฤคตื่นในวนา และเหมือนทารกอ่อนสะดุ้งกลัว พึงทอดจักษุ พึงแลดูชั่วแอก อย่าพึงไปสู่อำนาจของจิตอันมีปกติหลุกหลิกเหมือนลิงในป่า
ฝ่ายมารดาของพระมหามิตตเถระได้เกิดเป็นโรคฝีมีพิษขึ้น มารดาให้บวชในสำนักของภิกษุณีทั้งหลายแล้วใช้ให้ไปบอกพระเถระว่า แม่อาพาธ ขอให้ไปสำนักพี่ชาย เรียนถึงอาพาธที่แม่ไม่สบายแล้วนำเอายามา
พระเถระกล่าวว่า ฉันไม่รู้จักเก็บยารากไม้เป็นต้นมาปรุงให้เป็นเภสัชได้ แต่ฉันจักบอกยาให้แก่เธอว่า ตั้งแต่บวชมา ฉันไม่เคยทำลายอินทรีย์ทั้งหลาย แลดูรูปอันเป็นวิสภาคด้วยจิตอันประกอบด้วยโลภะเลย ด้วยสัจจวาจานี้ ขอความสบายจงมีแก่มารดาของฉัน