ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
สำหรับภิกษุผู้ถือธุดงค์ ปัจจัยที่เกิดจากการเที่ยวบิณฑบาตเป็นต้น และที่เกิดจากสำนักของผู้เลื่อมใสในธุดงคคุณของภิกษุนั้น โดยอนุโลมแก่ธุดงคนิยม ชื่อว่าปัจจัยอันเกิดขึ้นโดยความบริสุทธิ์
ส่วนภิกษุผู้ชำระอาชีวะให้บริสุทธิ์ รูปหนึ่ง นิมิต โอกาส ปริกถา และวิญญัตติย่อมไม่ควรในจีวรและบิณฑบาต ส่วนในเสนาสนะ นิมิต โอกาส และปริกถาย่อมควร แต่การวิญญัตติไม่ควร โดยทั่วไปในการขอจากผู้มิใช่ญาติและมิใช่ปวารณา
เมื่อภิกษุกำลังทำการปราบพื้นเป็นต้น เพื่อสร้างเสนาสนะ มีผู้ถามว่าจะสร้างอะไร ถ้าให้ตอบว่ายังไม่มีใครสร้าง หรือแม้การทำนิมิตอย่างอื่นใดเห็นปานฉะนี้ ชื่อว่านิมิต การถามหาอุบาสกอุบาสิกาหรือการกล่าวให้เขาทราบโดยทางอ้อม ชื่อว่าโอกาส การพูดเลียบเคียงเกี่ยวกับเสนาสนะ ชื่อว่าปริกถา
ในอธิการแห่งเภสัช อาจารย์ผู้ทรงพระวินัยกล่าวว่า พระผู้มีพระภาคทรงประทานประตูไว้ให้แล้ว เพราะฉะนั้นจึงสมควร ส่วนอาจารย์ผู้ชำนาญพระสูตรกล่าวว่า ถึงแม้จะไม่เป็นอาบัติ ก็จริง แต่ทำอาชีวะให้เสียหาย เพราะฉะนั้นจึงไม่สมควร
ภิกษุใดไม่ยอมกระทำนิมิต โอกาส ปริกถา และวิญญัตติทั้ง ๆ ที่พระผู้มีพระภาคทรงอนุญาตแล้ว อาศัยคุณมีความมักน้อยเป็นต้นเท่านั้น แม้เมื่อความสิ้นชีวิตปรากฏเฉพาะหน้า ก็คงเสพปัจจัยที่เกิดขึ้นโดยเว้นจากการแสวงหาไม่สมควร ภิกษุนี้เรียกว่า ผู้มีความประพฤติขัดเกลาชั้นยอด
ได้ยินว่า สมัยหนึ่งท่านพระสารีบุตรเถระจะเพิ่มพูนความสงัด จึงพร้อมกับท่านพระมหาโมคคัลลานเถระไปพักอยู่ในป่าแห่งหนึ่ง วันหนึ่งท่านพระสารีบุตรเกิดอาพาธลมเสียดท้องขึ้น มันได้ทำความทุกข์อย่างหนักแก่ท่าน