คัมภีร์วิสุทธิมรรค

เรื่องพระมหาเถระรูปใดรูปหนึ่ง

แม้พระมหาเถระรูปหนึ่งต้องอาพาธอย่างหนัก ไม่อาจฉันแม้อาหารด้วยมือของตนได้ นอนกลิ้งเกลือกอยู่ในมูตรและคูถของตน ภิกษุหนุ่มรูปหนึ่งเห็นอาการของท่านแล้วพูดว่า โอ สังขารคือชีวิตเป็นทุกข์ พระมหาเถระตอบว่า ถ้าฉันตายลงเดี๋ยวนี้ก็จักได้สวรรค์สมบัติ ข้อนี้ฉันไม่มีความสงสัย แต่สมบัติที่ได้มาเพราะทำลายศีล ก็เหมือนความเป็นคฤหัสถ์เพราะบอกคืนสิกขา

พระมหาเถระตั้งปณิธานว่า เราจักตายพร้อมกับศีลนี้ นอนอยู่ ณ ที่นั้นและพิจารณาโรคนั้น ได้บรรลุพระอรหัตแล้ว จึงได้พยากรณ์แก่ภิกษุสงฆ์ด้วยนิพนธคาถาว่า เมื่อข้าพเจ้าถูกโรคเสียดแทงเป็นทุกข์หนัก กลิ่นเหม็นร่างกายย่อมปรากฏแก่คนพาลว่าเป็นสิ่งน่าพึงใจ ทั้งที่เป็นสิ่งปฏิกูล ความจริงกเฬวระนี้เป็นสิ่งไม่น่าพึงใจ เต็มด้วยซากศพนานาชนิด มีพยาธิประจำ ควรละอุปาทานในมันเสีย

ศีลของสัตบุรุษทั้งหลายมีพระอรหันต์เป็นต้น พึงทราบว่าเป็น ปฏิปัสสัทธิปาริสุทธิศีล เพราะเป็นศีลที่บริสุทธิ์โดยเท่าความกระวนกระวายทั้งปวงให้สงบระงับ

ศีล 5 อย่าง โดยแยกเป็นปริยันตปาริสุทธิศีลเป็นต้น ยุติด้วยประการฉะนี้