ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
ชาเยถ โห เว นรกสุ สตฺตุโต ขเปฯ
ทุกฺขชาติ สพฺพปรมฺ อิมมหา ชาติ.
หากว่า สัตว์ไม่พึงเกิดในนรกทั้งหลายไซร้ เขาก็ไม่พึงได้รับทุกข์เหลือทนมีเผาด้วยไฟเป็นต้น ใน นรกนั้น (ถ้าไม่เกิด ทุกข์จะพึงได้ที่ตั้งที่ไหนเล่า) เพราะเหตุนั้น พระมุนีเจ้าจึงตรัสความเกิดในนรกนี้ ว่าเป็นทุกข์
ทุกข์ในพวกสัตว์ดิรัจฉานเป็นอันมาก เกิดเพราะถูก ฆาต ด้วยเล็บ ปฏัก และท่อนไม้เป็นต้น อันใด ทุกข์อันนั้น เว้นความเกิดในพวกดิรัจฉานนั้นเสีย จะพึงมีอย่างไรเล่า เพราะเหตุนั้นแม้ความเกิดในพวก ดิรัจฉานนั้น จึงเป็นทุกข์
อนึ่ง ทุกข์ในพวกเปรตหลายหลาก เกิดเพราะความหิวกระหายลมแดดเป็นต้น ย่อมไม่มีแก่สัตว์ผู้ไม่เกิดในพวกเปรตนั้น เหตุใด แม้เพราะเหตุนั้น พระมุนีเจ้าจึงตรัสความเกิด (ในพวกเปรตนั้น) ว่าเป็นทุกข์
อนึ่ง ทุกข์ในพวกอสูรในโลกันดรอันเป็นที่มืดและเย็นเหลือทน หากความเกิดในโลกันดร์ นั้นไม่มีไซร้ ทุกข์นั้นก็ไม่พึงมีเหตุใด แม้เพราะเหตุนั้นความเกิดนี้จึงเป็นทุกข์
อนึ่ง สัตว์ผู้อยู่ในครรภ์มารดา ซึ่งเป็นเหมือนคูณนรกเป็นเวลานาน และออกมานอกครรภ์นั้น ย่อมได้รับทุกข์อันร้ายกาจแม้ใด แม้ทุกข์นี้เว้นความเกิดเสีย ก็หามีไม่ แม้เพราะเหตุนั้น ความเกิดนี้จึงเป็นทุกข์แท้
ต้องการอะไรที่จะกล่าวไปมาก ทุกข์โดยแม้เล็กน้อยมีอยู่ในที่ไหนๆ ในโลกนี้ก็ดี ทุกข์นี้ เพราะเว้นความเกิดเสีย ก็ไม่มีในกาลไหนๆ เลย เหตุใด เพราะเหตุนั้น พระมหาฤษีเจ้าจึงตรัสความเกิดนี้ว่า เป็นทุกข์ก่อนทุกข์ทั้งปวง