visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 85 | >>

คำว่า องค์ เพราะฉะนั้น นักศึกษาพึงเข้าใจว่า ภิกษุนั้นเป็นผู้มีอันทรงไว้ซึ่งผ้าปังสุกูลเป็นปกติ ด้วยเจตนาเป็นเหตุสมาทานอันใด คำว่า องค์ นี้เป็นชื่อของเจตนาเป็นเหตุสมาทานอันนั้น.

2. เตจีวริกังคะ

โดยนัยอย่างเดียวกันนั้น การทรงไว้ซึ่งผ้า 3 ผืน คือ ผ้าสังฆาฏิ 1 ผ้าอุตตราสงค์ 1 ผ้าอันตรวาสก 1 เป็นปกติของภิกษุนี้ เหตุนั้นภิกษุนี้ชื่อว่า เตจีวริกะ แปลว่า ผู้มีอันทรงไว้ซึ่งผ้า 3 ผืนเป็นปกติ. องค์แห่งภิกษุผู้มีอันทรงไว้ซึ่งผ้า 3 ผืนเป็นปกติ ชื่อว่า เตจีวริกังคะ.

3. ปิณฑปาติกังคะ

การตกลงแห่งก้อนอามิสคือภิกษาหาร ได้แก่การตกลงในบาตรแห่งก้อนข้าวที่ผู้อื่นเอาถวาย ชื่อว่า ปิณฑปาต. ภิกษุใดแสวงหาปิณฑปาตนั้น คือเข้าไปสู่ตระกูลนั้น ๆ แสวงหาอยู่ ภิกษุนั้นชื่อว่า ปิณฑปาติกะ แปลว่า ผู้แสวงหาซึ่งปิณฑปาต.

อีกอย่างหนึ่ง การเที่ยวไปเพื่อบิณฑบาตเป็นธรรมเนียมของภิกษุนี้ เหตุนั้นภิกษุนี้ชื่อว่า ปิณฑปาตี แปลว่า ผู้มีอันเที่ยวไปเพื่อบิณฑบาตเป็นธรรมเนียม. บทว่า ปาตี แปลว่า การเที่ยวไป บทว่า ปิณฑปาตี กับบทว่า ปิณฑปาติกะ มีความเหมือนกัน. องค์แห่งภิกษุผู้แสวงหาซึ่งบิณฑบาต หรือผู้มีอันเที่ยวไปเพื่อบิณฑบาตเป็นธรรมเนียม ชื่อว่า ปิณฑปาติกังคะ.

4. สปทานจาริกังคะ

การขาดตอนเรียกว่า ทานะ กิริยาที่ปราศจากการขาดตอนคือไม่ขาดตอน เรียกว่า อปทานะ. กิจใดเป็นไปกับด้วยการไม่ขาดตอน ได้แก่เว้นการขาดระยะ คือไปตามลำดับเรือน กิจนั้นชื่อว่า สปทานะ. การเที่ยวไปอย่างไม่ขาดตอน คือไปตามลำดับเรือน เป็นปกติของภิกษุนี้ เหตุนั้นภิกษุนี้ชื่อว่า สปทานจารี แปลว่า ผู้มีอันเที่ยวไปอย่างไม่ขาดตอนเป็นปกติ.

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka