Paramatthadipani

คัมภีร์ปรมัตถทีปนี

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

“เทพบุตรโสดาบันผู้เป็นสาวกของพระพุทธเจ้าพระนามว่ากัสสปะ อุบัติในวิมาน
ที่ดำรงอยู่ในอากาศแล้ว ดำรงอยู่จนถึงสมัยพระเจ้านิมิ”

ดังนั้น ความมีกรรมเป็นเหตุหลักจึงมีแก่เทวดาผู้ดำรงอยู่ในอากาศบางตน
อนึ่ง ไม่ควรดำริการปฏิสนธิบ่อยๆ ในเรื่องนี้ เพราะพระโสดาบันไม่อาจปฏิสนธิใน
กามภพเกินกว่า ๗ ครั้ง ทั้งเทวดาผู้อุบัติสักพันครั้งในเทวโลกก็ไม่อาจอยู่จนถึงเวลานั้นได้

คำว่า มนุสฺสคณนาย (โดยการนับของมนุษย์) มีความหมายว่า โดยการนับปี
ของมนุษย์ หมายความว่า ๕๐ ปีในมนุษย์โลกเป็นทิวาราตรีทิพย์ ๑ วันในสวรรค์ชั้น
จาตุมหาราชิกา ทิวาราตรีทิพย์ ๓๐ วันเป็น ๑ เดือนทิพย์ ๑๒ เดือนเป็น ๑ ปีทิพย์ ๕๐๐
ปีทิพย์ของเทวดาชั้นจาตุมหาราชิกา เท่ากับจำนวน ๙,๐๐๐,๐๐๐ ปีโดยการนับของมนุษย์

คำว่า ตโต (ถัดจากนั้น) คือ ถัดจากปริมาณอายุของเทวดาชั้นจาตุมหาราชิกา

คำว่า จตุกฺกุณ์ (๔ เท่า) มีความหมายว่า เพิ่มขึ้นด้วยส่วน ๔ เท่าโดยการเพิ่ม
ปริมาณอายุ ๒ เท่า และเพิ่มปริมาณทิวาราตรีทิพย์ ๒ เท่า

ข้อความอื่นก็มีนัยเดียวกัน

การเพิ่มปริมาณอายุ ๒ เท่า เป็นการเพิ่มปริมาณอายุของเทวดาที่อยู่ในสวรรค์
ชั้นสูงเป็น ๒ เท่ากว่าปริมาณอายุของเทวดาที่อยู่ในสวรรค์ชั้นต่ำ ข้อความนี้แสดงว่า
๑,๐๐๐ ปีทิพย์ เป็นปริมาณอายุของเทวดาชั้นดาวดึงส์ ๒,๐๐๐ ปีทิพย์เป็นปริมาณอายุของ
เทวดาชั้นยามา ๔,๐๐๐ ปีทิพย์เป็นปริมาณอายุของเทวดาชั้นดุสิต ๘,๐๐๐ ปีทิพย์เป็น
ปริมาณอายุของเทวดา ชั้นนิมมานรดี ๑๖,๐๐๐ ปีทิพย์เป็นปริมาณอายุของเทวดาชั้น
ปรนิมมิตวสวดี

การเพิ่มทิวาราตรีทิพย์เป็น ๒ เท่า คือการเพิ่มทิวาราตรีแห่งสวรรค์ชั้นสูงเป็น ๒
เท่าจากทิวาราตรีของเทวดาในสวรรค์ชั้นต่ำ ข้อความนี้แสดงว่า ๑๐๐ ปีในมนุษย์โลกเป็น
ทิวาราตรีทิพย์ ๑ วันในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ๒๐๐ ปีในมนุษย์โลกเป็นทิวาราตรีทิพย์ ๑ วัน
ในสวรรค์ชั้นยามา ๔๐๐ ปีในมนุษย์โลกเป็นทิวาราตรีทิพย์ ๑ วันในสวรรค์ชั้นดุสิต ๘๐๐
ปีในมนุษย์โลกเป็นทิวาราตรีทิพย์ ๑ วันในสวรรค์ชั้นนิมมานรดี ๑,๖๐๐ ปีในมนุษย์โลก
เป็นทิวาราตรีทิพย์ ๑ วันในสวรรค์ชั้นปรนิมมิตวสวดี

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka