ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล
เถรานฺหิ ภณฺฑคาภกทหรา วิย พรหมานมนฺปิ ปาริสชชพรหมาโน นาม โหนฺติ.๑๒๗
“พรหมที่เป็นบริวารของพรหมชั้นมหาพรหมย่อมปรากฏเหมือนภิกษุหนุ่มผู้ถือ
บริขารของพระเถระ”
ในคัมภีร์วิภาวนีกล่าวว่า “ในคัมภีร์อรรถกถากล่าวถึงสตรีผู้เป็นพระอริยะหรือ
ปุถุชน เมื่อบรรลุสมาบัติ ๘ แล้วย่อมไปเกิดในพรหมบริวารของพรหมชั้นมหาพรหม”
ในพากย์นั้น คำว่า “ในพรหมบริวารของพรหมชั้นมหาพรหม” หมายความว่า
แม้สตรีจะไปเกิดในอกนิฏฐพรหม ก็เกิดในพรหมบริวารของพรหมชั้นมหาพรหมเท่านั้น
ไม่เกิดในพรหมชั้นมหาพรหม
ส่วนในคัมภีร์ณิสารมัญชูสากล่าวว่า
พรหฺมปาริสชเชสุเยว นิพพตฺตนฺติ, น พรหฺมปุโรหิตาทีสุ.๑๒๘
“สตรีย่อมไปเกิดในพรหมบริวารของพรหมชั้นมหาพรหม ไม่เกิดในพรหมชั้น
พรหมปุโรหิต”
คำนั้นไม่พึงเชื่อถือ
ในคัมภีร์ณิสารมัญชูสานั้น๑๒๙ กล่าวว่าพระนางสามาวดีเป็นต้นไปเกิดในพรหม
บริวารของพรหมชั้นมหาพรหม ข้อความนั้นไม่เสอกับคัมภีร์อรรถกถา ดังอรรถกถาของ
คัมภีร์อุทานกล่าวว่า
ยสฺมา ปน ตา อิมสฺมึ อตฺตภาเว อริยผลานิ สจฉากํสุ. ตสฺมา ตตฺถ อนาคามินิโย
สุทธาวาสสุ อุปปปนฺนา. อิตรา กาจิ ดาวตึเสสุ กาจิ ปรนิมฺมิตวสวตฺตีสุ อุปปปนฺนา.๑๓๐
“สตรีเหล่านั้นบรรลุอริยผลในอัตภาพนี้ สตรีที่เป็นพระอนาคามีไปอุบัติในพรหม
ชั้นสุทธาวาส สตรีอื่นนอกจากนี้บางคนเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ บางคนเกิดในสวรรค์ชั้น
ปรนิมมิตวสวดี”
พระอริยบุคคลผู้ไปอุบัติในภวัคคภูมิ ๓ แห่งคือเวหัปผลา อนิฏฐา และอรูปภูมิ