ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล
สิงหลในปัจจุบัน แต่ฉบับพม่าในสมัยก่อนมีรูปว่า องค์มงคุลานุสาริรสหสงขาตา ท่านผู้แต่งจึงคัดค้านรูปที่ท่านพบในสมัยนั้น]
อาหารรูปมีลักษณะอุปถัมภ์ร่างกายพร้อมทั้งอินทรีย์[มีจักขุประสาทเป็นต้น] หรือ
มีลักษณะก่อให้เกิด[อาหารรูป]
ในเรื่องนั้น โอชา คือ สภาพก่อให้เกิดอาหารรูป
อีกนัยหนึ่ง โอชา คือ สภาพรักษา และก่อให้เกิดศัพท์ว่า อว เป็นไปในความหมาย
ว่า “รักษา” การรักษาในที่นี้คือการอุปถัมภ์นั่นแหละ
ถามว่า : รักษาอะไร
ตอบว่า : รักษาวัตถุรูปที่อาศัยของตน
ถามว่า : ก่อให้เกิดอะไร
ตอบว่า : ก่อให้เกิดอาหารรูป
อาจารย์ทั้งหลายกล่าวอีกนัยหนึ่งว่า “โอชา คือ สภาพก่อให้เกิดรูปต่อจากการ
เกิดขึ้น”
[คำว่า โอชา มีความหมาย ๓ ประการ คือ
- สภาพก่อให้เกิดอาหารรูป = อุทยติ ปสวตีติ โอชา (อุท ธาตุ + อ ปัจจัย แปลง ท
เป็น ช)
- สภาพรักษาวัตถุรูปและก่อให้เกิดอาหารรูป = อวติ ชเนติ จาติ โอชา (อว ธาตุ +
ชน ธาตุ + เณ ปัจจัย + อ ปัจจัย แปลง อว เป็น โอ)
- สภาพก่อให้เกิดรูปต่อจากการเกิดขึ้น = อุทยานนุตฺร์ รูปฺ ชเนตีติ โอชา (อว บทหน้า
+ ชน ธาตุ + เณ ปัจจัย + อ ปัจจัย แปลง อว เป็น โอ)]
๑๑. สภาวรูป (รูปโดยสภาวะ) คือ รูปที่ประกอบด้วยสภาวะของตนมีความแข็ง
เป็นต้น ไม่ใช่อาการของรูปอื่น
สลักขณรูป (รูปที่มีลักษณะของสังขตธรรม) คือ รูปที่ประกอบด้วยลักษณะของ
สังขตธรรมมีความเกิดขึ้นและความไม่เที่ยงเป็นต้น