ปริจเฉทที่ ๒๑
ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธินิเทศ
(คำอธิบายปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ)
ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ
๑๒๙๘. อฏฺฐญาณวเสเนว สิขาปตฺตา วิปสฺสนา
นวมํ ปฏิปทาญาณ- ทสฺสนนฺติ ปวุจฺจติ.
“วิปัสสนาอันถึงที่สุดด้วยอำนาจของญาณ ๘ [ตั้งแต่อุทยัพพยญาณถึงสังขารุเปกขา-ญาณ] และญาณที่ ๙[ สัจจานุโลมญาณ] เรียกว่า ปฏิปทาญาณทัศนะ”
๑๒๙๙. อฏฺฐ ญาณานิ นาเมตฺถ เวทิตพฺพานิ วิญฺญุนา
อุปเกฺลสวินิมุตฺตํ ญาณํ สุวิสทํ ปน.
๑๓๐๐. อุทยพฺพเย จ ภงฺเค จ ภเย อาทีนเว ตถา
นิพฺพิทาปสฺสนาญาณํ ญาณํ มุจฺจิตุกมฺยตา.
๑๓๐๑. ปฏิสงฺขา จ สงฺขาเร อุเปกฺขาญาณมฏฺฐมํ
อิมานิ อฏฺฐ ญาณานิ นวมํ สจฺจานุโลมกํ.
๑๓๐๒. สจฺจานุโลมญาณนฺติ อนุโลมํ ปวุจฺจติ
ตํ สมฺปาเทตุกาเมน โยคาวจรภิกฺขุนา.
๑๓๐๓. อุทยพฺพยญาณํ ตํ อาทึ กตฺวา ปนฏฺฐสุ
เอเตสุ ปน ญาเณสุ โยโค กรณิโย ปน.
“ผู้มีปัญญาโปรดทราบญาณ ๘ ในเรื่องนี้ คือ ญาณ ๘ เหล่านี้อันได้แก่ อุทยัพ-