กุกกุจจเจตสิก

กุกกุจจะคือสภาพธรรมที่เดือดร้อนและรำคาญใจภายหลังต่อสิ่งที่ทำหรือไม่ได้ทำ

ทำให้จิตกระวนกระวายถึงอกุศลที่ได้ทำ หรือกุศลที่ควรทำแต่ไม่ได้ทำ โดยไม่อาจแก้ไขอดีตได้

ปรากฏเป็นความร้อนใจ ความกังวลซ้ำ หรือความไม่สงบเพราะย้อนคิดถึงการกระทำที่ผ่านมา

เกิดกับโทสมูลจิตตามเหตุปัจจัย ไม่เกิดทุกครั้ง และต่างจากหิริโอตตัปปะซึ่งช่วยยับยั้งอกุศลก่อนกระทำ