พระไตรปิฎก

งดงามดังพระจันทร์ หมู่พลราชบริพารผู้กล้าหาญขี่ บนหลังม้าถือหอกดาบตามเสด็จ พระเจ้าวิเทหราช มหากษัตริย์พระองค์นั้น เสด็จถึงมฤคทายวันโดยครู่ เดียว เสด็จลงจากราชยานแล้วทรงดำเนินเข้าไปหา คุณาชีวก พร้อมด้วยหมู่อำมาตย์ ก็ในกาลนั้น มี พราหมณ์และคฤหบดีมาประชุมกันอยู่ในพระราช- อุทยานนั้น พราหมณ์และคฤหบดีเหล่านั้นพระราชา มิให้ลุกหนีไป. [๘๔๒] ลำดับนั้น พระราชาเสด็จเข้าไปประทับ นั่งเหนืออาสนะ อันปูลาดด้วยพระยี่ภู่มีสัมผัสอ่อนนิ่ม ณ ส่วนข้างหนึ่ง แล้วได้ทรงปราศรัยไต่ถามทุกข์สุข ว่า ผู้เป็นเจ้าสบายดีอยู่หรือ ลมมิได้กำเริบเสียดแทง หรือ ผู้เป็นเจ้าเลี้ยงชีวิตโดยไม่ฝืดเคืองหรือ ได้บิณฑ- บาตพอเยียวยาชีวิตให้เป็นไปอยู่หรือ ผู้เป็นเจ้ามีอาพาธ น้อยหรือ จักษุมิได้เสื่อมไปจากปรกติหรือ. [๘๔๓] คุณชีวกทูลปราศรัยกับพระเจ้าวิเทหราช ผู้ทรงยินดีในวินัยว่า ข้าแต่พระมหาราชา ข้าพระ- พุทธเจ้าสบายดีอยู่ทุกประการ บ้านเมืองของพระองค์ ไม่กำเริบหรือ ช้างม้าของพระองค์หาโรคมิได้หรือ พาหนะยังพอเป็นไปแหละหรือ พยาธิไม่มีมาเบียด เบียนพระสรีระของพระองค์แลหรือ. [๘๔๔] เมื่อคุณาชีวกทูลปราศรัยแล้ว ทันทีนั้น พระราชาผู้เป็นจอมทัพ ทรงใคร่ธรรมได้ตรัสถาม