รู้ชัดอุเปกขินทรีย์ ความเกิดแห่งอุเปกขินทรีย์ ความดับแห่งอุเปกขินทรีย์ และ ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งอุเปกขินทรีย์ สมณะหรือพราหมณ์เหล่านั้นเราจัดว่า เป็นสมณะในหมู่สมณะ หรือจัดว่าเป็นพราหมณ์ในหมู่พราหมณ์ ทั้งท่านเหล่านั้น ก็ทำให้แจ้งประโยชน์แห่งความเป็นสมณะและประโยชน์แห่งความเป็นพราหมณ์ด้วย ปัญญาอันยิ่งเองเข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน”







{๙๒๕} [๕๐๖] “ภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ ประการนี้

อินทรีย์ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. สุขินทรีย์ ๒. ทุกขินทรีย์

๓. โสมนัสสินทรีย์ ๔. โทมนัสสินทรีย์

๕. อุเปกขินทรีย์

{๙๒๖} สุขินทรีย์ เป็นอย่างไร

คือ ความสุขทางกาย ความสำราญทางกาย ความเสวยอารมณ์ที่เป็นสุข สำราญ อันเกิดจากกายสัมผัส

นี้เรียกว่า สุขินทรีย์

{๙๒๗} ทุกขินทรีย์ เป็นอย่างไร

คือ ความทุกข์ทางกาย ความไม่สำราญทางกาย ความเสวยอารมณ์ที่เป็น ทุกข์ ไม่สำราญ อันเกิดจากกายสัมผัส

นี้เรียกว่า ทุกขินทรีย์

{๙๒๘} โสมนัสสินทรีย์ เป็นอย่างไร

คือ ความสุขทางใจ ความสำราญทางใจ ความเสวยอารมณ์ที่เป็นสุข สำราญ อันเกิดจากมโนสัมผัส

นี้เรียกว่า โสมนัสสินทรีย์