ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
ภิกษุบางรูปเป็นผู้อยู่คลุกคลีกับพระราชา มหาอำมาตย์ของพระราชา พวกเดียรถีย์ และสาวกของพวกเดียรถีย์ ด้วยการคลุกคลีกับคฤหัสถ์อันไม่สมควร ย่อมแสวงหา ส่องเสพ คบหา และเข้าไปนั่งใกล้ซึ่งตระกูลทั้งหลายที่ไม่มีศรัทธา ไม่เลื่อมใส มิได้เตรียมเครื่องดื่มไว้ ด่า บริภาษ ไม่ใคร่ประโยชน์ ไม่ใคร่ความเกื้อกูล ไม่ใคร่ความผาสุก และไม่ใคร่ความเกษมจากโยคธรรมแก่ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก และอุบาสิกาทั้งหลาย พฤติการณ์ของภิกษุนั้นเช่นนี้เรียกว่า อโคจร
ในโคจรและอโคจรนั้น โคจรเป็นอย่างไร ภิกษุบางรูปในศาสนานี้ เป็นผู้ไม่มีหญิงแพศยาเป็นที่โคจร ไม่มีหญิงหม้าย สาวเทื้อ บัณเฑาะก์ ภิกษุณี และร้านสุราเป็นที่โคจร ไม่คลุกคลีกับพระราชา มหาอำมาตย์ของพระราชา พวกเดียรถีย์ และสาวกของพวกเดียรถีย์ด้วยการคลุกคลีกับคฤหัสถ์อันไม่สมควร
เธอไม่ส่องเสพ ไม่คบหา ไม่เข้าไปนั่งใกล้ซึ่งตระกูลที่ไม่มีศรัทธาและไม่เลื่อมใส แต่ย่อมคบหาตระกูลที่มีศรัทธา เลื่อมใส ใคร่ประโยชน์ ใคร่ความเกื้อกูล ใคร่ความผาสุก และใคร่ความเกษมจากโยคธรรมแก่ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก และอุบาสิกาทั้งหลาย พฤติการณ์ของภิกษุนั้นเช่นนี้เรียกว่า โคจร
ภิกษุเป็นผู้ประกอบแล้ว ประกอบพร้อมแล้ว เข้าไปแล้ว เข้าไปพร้อมแล้ว เข้าถึงแล้ว เข้าถึงพร้อมแล้ว มาตามพร้อมแล้ว ด้วยอาจารนี้และด้วยโคจรนี้ ด้วยประการดังอรรถาธิบายมา เพราะฉะนั้น พระผู้มีพระภาคจึงตรัสว่า อาจารโคจรสมฺปนฺโน แปลว่า ผู้ถึงพร้อมแล้วด้วยอาจารและโคจร
อีกประการหนึ่ง ในอธิการแห่งปาติโมกขสังวรศีลนี้ นักศึกษาพึงทราบอาจารและโคจร แม้โดยนัยดังจะพรรณนาต่อไปนี้