ปฏิโฆติอิเม ปญฺจ อโธภาคิยสํโยชนานิ นาม.
“สังโยชน์ คือสังโยชน์ ๑๐ กล่าวคือสังโยชน์ ๕ เหล่านี้ คือรูปราคะ อรูปราคะ มานะ อุทธัจจะ และอวิชชา ชื่อว่า อุทธัมภาคิยสังโยชน์ (สังโยชน์เบื้องสูง) สังโยชน์ ๕ เหล่านี้ คือสักกายทิฏฐิวิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส กามราคะ และ ปฏิฆะ ชื่อว่า โอรัมภาคิยสังโยชน์ (สังโยชน์เบื้องต่ำ)”
[คำว่า อุทฺธมฺภาคิย มีความหมาย ๓ ประการ คือ
- สังโยชน์ที่มีในภูมิเบื้องสูง กล่าวคือ ทำให้เกิดในภูมิชั้นสูงคือรูปภูมิและอรูปภูมิ = อุทฺธมฺ-ภาเคสุภวา อุทฺธมฺภาคิยา (อุทฺธมฺภาค + อิย ปัจจัยในภวตัทธิต)
- สังโยชน์ที่คล้อยตามภูมิเบื้องสูง=อุทฺธมฺภาคานํ หิตา อุทฺธมฺภาคิยา (อุทฺธมฺภาค + อิย ปัจจัยในหิตตัทธิต)
- สังโยชน์ที่พึงละด้วยอรหัตตมรรคเบื้องสูง = อุทฺธมฺภาเคน ปหาตพฺพา อุทฺธมฺภาคิยา (อุทฺธมฺภาค + อิยปัจจัยในปหาตัพพตัทธิต) คำว่า อโธภาคิย มีความหมาย ๓ ประการ คือ
- สังโยชน์ที่มีในภูมิเบื้องต่ำก ล่าวคือ ทำให้เกิดในภูมิชั้นต่ำคือกามภูมิ= อโธภาเคสุภวา อโธภาคิยา (อโธภาค + อิย ปัจจัยในภวตัทธิต)
- สังโยชน์ที่คล้อยตามภูมิเบื้องต่ำ = อโธภาคานํ หิตา อโธภาคิยา (อโธภาค + อิยปัจจัย ในหิตตัทธิต)
- สังโยชน์ที่พึงละด้วยมรรคเบื้องต่ำ ๓ = อโธภาเคน ปหาตพฺพา อโธภาคิยา (อโธภาค + อิย ปัจจัยในปหาตัพพตัทธิต) อโธภาคิยสังโยชน์มีอีกชื่อหนึ่งว่า โอรัมภาคิยสังโยชน์ คือสังโยชน์ที่มีในภูมิคือฝั่งนี้ เพราะ ทำให้เกิดในกามภูมิอันเหมือนฝั่งนี้ โดยมีรูปวิเคราะห์ว่า โอรมฺภาเค ภวา โอรมฺภาคิยา (โอรมฺภาค + อิยปัจจัยในภวตัทธิต]
กิเลสาติทส กิเลสา. เสยฺยถิทํ. โลโภ โทโส โมโห มาโน ทิฏฺฐิวิจิกิจฺฉา ถินํ อุทฺธจฺจํ อหิริกํ อโนตฺตปฺปนฺติ.