1
สารัมมณทุกะ
- สารัมมณา ธัมมา(ธรรมมีอารมณ์)
- อนารัมมณา ธัมมา(ธรรมไม่มีอารมณ์)
ภาพรวม · Overview
มหันตรทุกะ
คู่ธรรมหมวดใหญ่ 14 ทุกะ ว่าด้วยอารมณ์ จิต เจตสิก การเกิดร่วมกับจิต ธรรมภายใน และรูปที่อาศัยมหาภูตรูป เป็นส่วนหนึ่งของอภิธรรมมาติกา 100 ทุกะในคัมภีร์ธัมมสังคณี
การจำแนก · Classification
ธรรมหมวดสอง 14 ทุกะ
2
จิตตทุกะ
- จิตตา ธัมมา(ธรรมเป็นจิต)
- โน จิตตา ธัมมา(ธรรมไม่เป็นจิต)
3
เจตสิกทุกะ
- เจตสิกา ธัมมา(ธรรมเป็นเจตสิก)
- อเจตสิกา ธัมมา(ธรรมไม่เป็นเจตสิก)
4
จิตตสัมปยุตตทุกะ
- จิตตสัมปยุตตา ธัมมา(ธรรมสัมปยุตด้วยจิต)
- จิตตวิปปยุตตา ธัมมา(ธรรมวิปปยุตจากจิต)
5
จิตตสังสัฏฐทุกะ
- จิตตสังสัฏฐา ธัมมา(ธรรมเจือกับจิต)
- จิตตวิสังสัฏฐา ธัมมา(ธรรมไม่เจือกับจิต)
6
จิตตสมุฏฐานทุกะ
- จิตตสมุฏฐานา ธัมมา(ธรรมมีจิตเป็นสมุฏฐาน)
- โน จิตตสมุฏฐานา ธัมมา(ธรรมไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน)
7
จิตตสหภูทุกะ
- จิตตสหภุโน ธัมมา(ธรรมเกิดร่วมกับจิต)
- โน จิตตสหภุโน ธัมมา(ธรรมไม่เกิดร่วมกับจิต)
8
จิตตานุปริวัตติทุกะ
- จิตตานุปริวัตติโน ธัมมา(ธรรมเกิดคล้อยตามจิต)
- โน จิตตานุปริวัตติโน ธัมมา(ธรรมไม่เกิดคล้อยตามจิต)
9
จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ
- จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานา ธัมมา(ธรรมเจือกับจิตและมีจิตเป็นสมุฏฐาน)
- โน จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานา ธัมมา(ธรรมไม่เจือกับจิตและไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน)
10
จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูทุกะ
- จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภุโน ธัมมา(ธรรมเจือกับจิต มีจิตเป็นสมุฏฐาน และเกิดร่วมกับจิต)
- โน จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภุโน ธัมมา(ธรรมไม่เจือกับจิต ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน และไม่เกิดร่วมกับจิต)
11
จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกะ
- จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติโน ธัมมา(ธรรมเจือกับจิต มีจิตเป็นสมุฏฐาน และเกิดคล้อยตามจิต)
- โน จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติโน ธัมมา(ธรรมไม่เจือกับจิต ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน และไม่เกิดคล้อยตามจิต)
12
อัชฌัตติกทุกะ
- อัชฌัตติกา ธัมมา(ธรรมเป็นภายใน)
- พาหิรา ธัมมา(ธรรมเป็นภายนอก)
13
อุปาทาทุกะ
- อุปาทา ธัมมา(ธรรมอาศัยมหาภูตรูปเกิด)
- โน อุปาทา ธัมมา(ธรรมไม่อาศัยมหาภูตรูปเกิด)
14
อุปาทินนทุกะ
- อุปาทินนา ธัมมา(ธรรมอันกรรมที่สัมปยุตด้วยตัณหาและทิฏฐิเข้ายึดครอง)
- อนุปาทินนา ธัมมา(ธรรมอันกรรมที่สัมปยุตด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่เข้ายึดครอง)
พระอภิธรรม · Related Texts
