เข้าสู่ระบบ

Abhidhamma Piṭaka · Dhammasaṅgaṇī

คัมภีร์ธัมมสังคณี

Enumeration of Phenomena

4 กัณฑ์1 เล่มเล่ม 34

ภาพรวม · Overview

ประมวลและจำแนกสภาวธรรม

ธัมมสังคณีเป็นคัมภีร์แรกแห่งพระอภิธรรมปิฎก ทำหน้าที่รวบรวมและจำแนกสภาวธรรมอย่างเป็นระบบ เริ่มจากมาติกาหรือแม่บท แล้วขยายความผ่านจิตตุปปาทกัณฑ์ รูปกัณฑ์ นิกเขปกัณฑ์ และอัฏฐกถากัณฑ์ ครอบคลุมจิต เจตสิก รูป และหลักสำหรับจัดหมวดธรรมตามคุณลักษณะและความสัมพันธ์ เนื้อหาทั้งหมดอยู่ในพระไตรปิฎกเล่ม 34

แม่บท · Mātikā

มาติกา

1 ติกมาติกา Tikamātikā หน้า 1–5 แม่บทธรรมแบบหมวดละ 3 ประการ รวม 22 ติกะ เช่น กุศล–อกุศล–อัพยากฤต และธรรมที่สัมพันธ์กับเวทนา เหตุ กาล อารมณ์ และระดับของธรรม

2 ทุกมาติกา Dukamātikā หน้า 5–26 แม่บทธรรมแบบหมวดละ 2 ประการ ประกอบด้วยอภิธัมมทุกมาติกา 100 ทุกะ และสุตตันติกทุกมาติกา 42 ทุกะ สำหรับจำแนกธรรมเป็นคู่ตรงข้ามหรือคู่สัมพันธ์

ภาคจำแนก · Kaṇḍa

กัณฑ์ทั้ง 4

1 จิตตุปปาทกัณฑ์ Cittuppādakaṇḍa หน้า 27–168 แจกแจงจิตและเจตสิกที่เกิดร่วมกัน ครอบคลุมกุศล อกุศล วิบาก และกิริยาในกามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร และโลกุตตระ

2 รูปกัณฑ์ Rūpakaṇḍa หน้า 169–255 ประมวลและจำแนกรูปธรรมตามมาติกา แสดงรูปแต่ละประเภท ลักษณะ ความสัมพันธ์ และหมวดธรรมที่เกี่ยวข้องกับรูป

3 นิกเขปกัณฑ์ Nikkhepakaṇḍa หน้า 256–343 นำหัวข้อในติกมาติกาและทุกมาติกามาวางอธิบายโดยสังเขป เชื่อมแม่บทเข้ากับสภาวธรรมที่เป็นองค์ประกอบของแต่ละหมวด

4 อัฏฐกถากัณฑ์ Aṭṭhakathākaṇḍa หน้า 344–388 แสดงความหมายของติกมาติกาและทุกมาติกาเพิ่มเติมโดยย่อ สรุปองค์ธรรมและขอบเขตของหัวข้อที่จำแนกไว้

← กลับหน้าพระอภิธรรมปิฎก

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka

พระวินัยปิฎก

Vinaya Piṭaka

อ่านพระวินัย →

พระสุตตันตปิฎก

อ่านพระสูตร →

พระอภิธรรมปิฎก

Abhidhamma Piṭaka

อ่านอภิธรรม →