1
อารมณ์กรรมฐาน
Kammaṭṭhānārammaṇa
น้ำที่สะอาด นิ่ง และมีผิวสม่ำเสมอ เป็นอารมณ์ให้จิตกำหนดลักษณะความเอิบอาบและเกาะกุม
ภาพรวม · Overview
อาโปกสิณ
น้ำที่สะอาด นิ่ง และมีผิวสม่ำเสมอ เป็นอารมณ์ให้จิตกำหนดลักษณะความเอิบอาบและเกาะกุม
การจำแนก · Classification
องค์ประกอบของอาโปกสิณ
2
การเตรียมอารมณ์
Parikamma
เลือกภาชนะและน้ำที่สะอาด ไม่ให้ฟอง สี หรือสิ่งเจือปนเด่นจนรบกวนการกำหนดอารมณ์
3
คำบริกรรม
Parikamma-vacana
กำหนดคำว่า “อาโป อาโป” หรือ “น้ำ น้ำ” โดยรักษาความสนใจให้อยู่กับอารมณ์น้ำ
4
นิมิต
Nimitta
อุคคหนิมิตอาจคล้ายผิวน้ำที่เพ่ง ส่วนปฏิภาคนิมิตจะละเอียด ผ่องใส และไม่ปรากฏความเคลื่อนไหวของน้ำจริง
การเจริญ · Development
ลำดับภาวนา 3
1
บริกรรมภาวนา
กำหนดอารมณ์กสิณและคำบริกรรมซ้ำอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้จิตคุ้นเคยและไม่ซัดส่ายไปสู่อารมณ์อื่น
2
อุปจารภาวนา
เมื่อปฏิภาคนิมิตตั้งมั่นและนิวรณ์สงบ จิตย่อมเข้าใกล้ความแน่วแน่แห่งฌาน
3
อัปปนาภาวนา
จิตแนบแน่นในปฏิภาคนิมิตและเข้าสู่รูปฌานตามกำลังสมาธิและความชำนาญ
อาโปกสิณมุ่งทำจิตให้แนบแน่นกับอารมณ์น้ำ ไม่ใช่การพิจารณาความไหลหรือความไม่เที่ยงซึ่งเป็นแนววิปัสสนา การปฏิบัติที่มุ่งอุปจารสมาธิหรือฌานควรศึกษากับครูกรรมฐานผู้มีความรู้