Nīla-kasiṇa

นีลกสิณ

Blue Kasiṇa

กสิณที่ 53 นิมิตสมถกรรมฐาน

นีลกสิณ

สีเขียวเข้มหรือสีน้ำเงินเข้มที่บริสุทธิ์และสม่ำเสมอ เป็นอารมณ์สำหรับเพ่ง

องค์ประกอบของนีลกสิณ

1

อารมณ์กรรมฐาน

Kammaṭṭhānārammaṇa

สีเขียวเข้มหรือสีน้ำเงินเข้มที่บริสุทธิ์และสม่ำเสมอ เป็นอารมณ์สำหรับเพ่ง

2

การเตรียมอารมณ์

Parikamma

จัดแผ่นหรือวงสีให้มีสีเดียวสม่ำเสมอ ขอบเขตชัด และหลีกเลี่ยงเงาหรือรอยด่าง

3

คำบริกรรม

Parikamma-vacana

กำหนดคำว่า “นีลัง นีลัง” หรือ “สีเขียว/สีน้ำเงิน” ตามแบบคำบริกรรมที่ศึกษา

4

นิมิต

Nimitta

อุคคหนิมิตยังอาจเหมือนสีและพื้นผิวของวัตถุเดิม ส่วนปฏิภาคนิมิตจะเป็นสีที่ผ่องใสและไม่มีตำหนิ

ลำดับภาวนา 3

1

บริกรรมภาวนา

กำหนดอารมณ์กสิณและคำบริกรรมซ้ำอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้จิตคุ้นเคยและไม่ซัดส่ายไปสู่อารมณ์อื่น

2

อุปจารภาวนา

เมื่อปฏิภาคนิมิตตั้งมั่นและนิวรณ์สงบ จิตย่อมเข้าใกล้ความแน่วแน่แห่งฌาน

3

อัปปนาภาวนา

จิตแนบแน่นในปฏิภาคนิมิตและเข้าสู่รูปฌานตามกำลังสมาธิและความชำนาญ

สาระสำคัญอยู่ที่การกำหนดสีเป็นอารมณ์เดียวอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่การวิเคราะห์ชื่อหรือความงามของสี การปฏิบัติที่มุ่งอุปจารสมาธิหรือฌานควรศึกษากับครูกรรมฐานผู้มีความรู้

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka