Tejo-kasiṇa

เตโชกสิณ

Fire Kasiṇa

กสิณที่ 33 นิมิตสมถกรรมฐาน

เตโชกสิณ

เปลวไฟหรือแสงแห่งไฟที่ปรากฏสม่ำเสมอ เป็นอารมณ์สำหรับกำหนดความเป็นเตโช

องค์ประกอบของเตโชกสิณ

1

อารมณ์กรรมฐาน

Kammaṭṭhānārammaṇa

เปลวไฟหรือแสงแห่งไฟที่ปรากฏสม่ำเสมอ เป็นอารมณ์สำหรับกำหนดความเป็นเตโช

2

การเตรียมอารมณ์

Parikamma

จัดเปลวไฟให้อยู่ในตำแหน่งปลอดภัยและมองเห็นผ่านช่องที่มีขอบเขตชัด โดยไม่เพ่งแรงจนทำให้ดวงตาไม่สบาย

3

คำบริกรรม

Parikamma-vacana

กำหนดคำว่า “เตโช เตโช” หรือ “ไฟ ไฟ” ให้ต่อเนื่องกับอารมณ์ที่เห็น

4

นิมิต

Nimitta

อุคคหนิมิตอาจยังมีอาการไหวหรือสีของเปลวไฟ ส่วนปฏิภาคนิมิตจะนิ่ง ผ่องใส และปราศจากควันหรือประกาย

ลำดับภาวนา 3

1

บริกรรมภาวนา

กำหนดอารมณ์กสิณและคำบริกรรมซ้ำอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้จิตคุ้นเคยและไม่ซัดส่ายไปสู่อารมณ์อื่น

2

อุปจารภาวนา

เมื่อปฏิภาคนิมิตตั้งมั่นและนิวรณ์สงบ จิตย่อมเข้าใกล้ความแน่วแน่แห่งฌาน

3

อัปปนาภาวนา

จิตแนบแน่นในปฏิภาคนิมิตและเข้าสู่รูปฌานตามกำลังสมาธิและความชำนาญ

ควรให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของสถานที่และสายตา การเจริญเตโชกสิณที่ละเอียดควรได้รับคำแนะนำจากครูกรรมฐาน การปฏิบัติที่มุ่งอุปจารสมาธิหรือฌานควรศึกษากับครูกรรมฐานผู้มีความรู้

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka