Mahāvipāka Citta

มหาวิบากจิต

Great Resultant Consciousness

8 ประเภท 3 เกณฑ์จำแนก วิบาก

มหาวิบากจิต 8 ประเภท

มหาวิบากจิตเป็นกามาวจรจิตที่เป็นผลจากมหากุศลจิตซึ่งเกิดขึ้นมาก่อน สามารถทำกิจได้ 4 อย่าง คือ ปฏิสนธิ ภวังค์ จุติ และตทาลัมพนะ จำแนกเป็น 8 ประเภทตามเวทนา การประกอบด้วยปัญญา และการเกิดขึ้นโดยมีหรือไม่มีการชักจูง

มหาวิบากจิตทั้ง 8 ประเภท

1

มหาวิบากจิต

โสมนสฺสสหคตํ ญาณสมฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกํ วิปากจิตฺตํ

เกิดขึ้นโดยไม่มีการชักชวน พร้อมด้วยความดีใจ และประกอบด้วยปัญญา

โสมนัสเวทนา ญาณสัมปยุต อสังขาริก
2

มหาวิบากจิต

โสมนสฺสสหคตํ ญาณสมฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํ วิปากจิตฺตํ

เกิดขึ้นโดยมีการชักชวน พร้อมด้วยความดีใจ และประกอบด้วยปัญญา

โสมนัสเวทนา ญาณสัมปยุต สสังขาริก
3

มหาวิบากจิต

โสมนสฺสสหคตํ ญาณวิปฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกํ วิปากจิตฺตํ

เกิดขึ้นโดยไม่มีการชักชวน พร้อมด้วยความดีใจ และไม่ประกอบด้วยปัญญา

โสมนัสเวทนา ญาณวิปปยุต อสังขาริก
4

มหาวิบากจิต

โสมนสฺสสหคตํ ญาณวิปฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํ วิปากจิตฺตํ

เกิดขึ้นโดยมีการชักชวน พร้อมด้วยความดีใจ และไม่ประกอบด้วยปัญญา

โสมนัสเวทนา ญาณวิปปยุต สสังขาริก
5

มหาวิบากจิต

อุเปกฺขาสหคตํ ญาณสมฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกํ วิปากจิตฺตํ

เกิดขึ้นโดยไม่มีการชักชวน พร้อมด้วยความเฉย ๆ และประกอบด้วยปัญญา

อุเบกขาเวทนา ญาณสัมปยุต อสังขาริก
6

มหาวิบากจิต

อุเปกฺขาสหคตํ ญาณสมฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํ วิปากจิตฺตํ

เกิดขึ้นโดยมีการชักชวน พร้อมด้วยความเฉย ๆ และประกอบด้วยปัญญา

อุเบกขาเวทนา ญาณสัมปยุต สสังขาริก
7

มหาวิบากจิต

อุเปกฺขาสหคตํ ญาณวิปฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกํ วิปากจิตฺตํ

เกิดขึ้นโดยไม่มีการชักชวน พร้อมด้วยความเฉย ๆ และไม่ประกอบด้วยปัญญา

อุเบกขาเวทนา ญาณวิปปยุต อสังขาริก
8

มหาวิบากจิต

อุเปกฺขาสหคตํ ญาณวิปฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํ วิปากจิตฺตํ

เกิดขึ้นโดยมีการชักชวน พร้อมด้วยความเฉย ๆ และไม่ประกอบด้วยปัญญา

อุเบกขาเวทนา ญาณวิปปยุต สสังขาริก

เจตสิกที่เข้าประกอบในมหาวิบากจิต

1

เจตสิกที่เข้าประกอบเหมือนกัน

Common Mental Factors

มหาวิบากจิตทั้ง 8 ประเภทมีสัพพจิตตสาธารณเจตสิก 7 โสภณสาธารณเจตสิก 19 และอัปปมัญญาเจตสิก 2 เข้าประกอบ ส่วนอกุศลเจตสิกไม่เข้าประกอบทั้งหมด

สัพพจิตตสาธารณเจตสิก 7 โสภณสาธารณเจตสิก 19 อัปปมัญญาเจตสิก 2
2

เจตสิกที่เข้าประกอบแตกต่างกัน

Variable Mental Factors

ปีติเจตสิกเข้าประกอบเฉพาะมหาวิบากจิตที่มีโสมนัส 4 ประเภท ส่วนปัญญาเจตสิกเข้าประกอบเฉพาะมหาวิบากจิตที่เป็นญาณสัมปยุต 4 ประเภท

ปีติเจตสิก ปัญญาเจตสิก โสมนัสเวทนา ญาณสัมปยุต

พระอภิธรรมปิฎก (พระอภิธรรม 7 คัมภีร์)

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka