อวิชชา

มีความไม่รู้และไม่เห็นสภาวธรรมตามความเป็นจริงเป็นลักษณะ

มีการทำให้หลงและปกปิดความจริงของสภาวธรรมเป็นกิจ

ปรากฏเป็นความเห็นผิดหรือความไม่แจ่มแจ้งในธรรมที่ควรรู้

มีการใส่ใจโดยไม่แยบคาย คืออโยนิโสมนสิการ เป็นเหตุใกล้

ไม่รู้ตามจริงว่าขันธ์ 5 ซึ่งถูกยึดถือเป็นทุกข์และเป็นสภาพที่ถูกความเกิดดับบีบคั้น

ไม่รู้ว่าตัณหาเป็นเหตุให้ทุกข์และการเวียนเกิดเวียนตายดำเนินสืบต่อไป

ไม่รู้ความดับตัณหาและความดับทุกข์โดยสิ้นเชิง คือพระนิพพาน

ไม่รู้อริยมรรคมีองค์ 8 ซึ่งเป็นข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์