Magga-paccaya

มัคคปัจจัย

Conditional Relation

ปัจจัยที่ 18Magga-paccayaปัฏฐานนัย

มัคคปัจจัย

องค์มรรคอุปการะแก่ธรรมที่เกิดร่วมกัน โดยทำหน้าที่นำไปตามทางฝ่ายชอบหรือฝ่ายผิด

องค์ประกอบของมัคคปัจจัย

1

หลักความสัมพันธ์

Paccaya-sabhāva

องค์มรรคอุปการะแก่ธรรมที่เกิดร่วมกัน โดยทำหน้าที่นำไปตามทางฝ่ายชอบหรือฝ่ายผิด

2

ปัจจัยธรรม

Paccaya-dhamma

องค์มรรคฝ่ายชอบและองค์มรรคฝ่ายผิดตามประเภทของจิต

3

ปัจจยุปปันนธรรม

Paccayuppanna-dhamma

จิต เจตสิก และจิตตชรูปที่เกิดร่วมกันตามสมควร

4

ตัวอย่าง

Udāharaṇa

สัมมาทิฏฐิและองค์มรรคฝ่ายกุศลนำสัมปยุตตธรรมไปสู่ทางพ้นทุกข์ ส่วนมิจฉาทิฏฐินำไปในทางผิด

ความสัมพันธ์โดยมัคคปัจจัย

คำว่ามรรคในปัจจัยนี้มีความหมายกว้างกว่าอริยมรรค เพราะรวมองค์ทางดำเนินทั้งฝ่ายโลกียกุศล อกุศล และโลกุตตระ

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka