Nissaya-paccaya

นิสสยปัจจัย

Conditional Relation

ปัจจัยที่ 8Nissaya-paccayaปัฏฐานนัย

นิสสยปัจจัย

ธรรมที่เป็นที่อาศัยหรือพื้นฐานรองรับ อุปการะให้ธรรมอื่นเกิดขึ้นและตั้งอยู่ได้

องค์ประกอบของนิสสยปัจจัย

1

หลักความสัมพันธ์

Paccaya-sabhāva

ธรรมที่เป็นที่อาศัยหรือพื้นฐานรองรับ อุปการะให้ธรรมอื่นเกิดขึ้นและตั้งอยู่ได้

2

ปัจจัยธรรม

Paccaya-dhamma

ที่อาศัยทั้งแบบเกิดร่วมกันและเกิดก่อน เช่น จิต เจตสิก มหาภูตรูป และวัตถุรูป

3

ปัจจยุปปันนธรรม

Paccayuppanna-dhamma

ธรรมที่อาศัยฐานนั้นเกิดขึ้นหรือทำกิจ

4

ตัวอย่าง

Udāharaṇa

จักขุปสาทซึ่งเกิดก่อนเป็นนิสสยปัจจัยแก่จักขุวิญญาณที่อาศัยตาเกิดขึ้น

ความสัมพันธ์โดยนิสสยปัจจัย

นิสสยปัจจัยเน้นการเป็นฐานรองรับ ส่วนอุปนิสสยปัจจัยเน้นกำลังสนับสนุนที่มีกำลังยิ่ง

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka