โกณฑัญญสูตร

สรุปเนื้อหา โกณฑัญญสูตร โดยย่อ

โกณฑัญญสูตร เป็นพระสูตรที่ปรากฏในสังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค (SN 22.56) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการแสดงธรรมในยุคแรกๆ ของพระพุทธเจ้า ภายหลังจากการปฐมเทศนาแก่ปัญจวัคคีย์

พระสูตรนี้เน้นการแสดงธรรมเกี่ยวกับขันธ์ ๕ (รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ) โดยชี้ให้เห็นว่าขันธ์ทั้งห้านั้นล้วนเป็นอนิจจัง (ไม่เที่ยง) ทุกขัง (เป็นทุกข์) และอนัตตา (ไม่ใช่ตัวตนที่แท้จริง) ไม่ควรยึดมั่นถือมั่น

ขณะที่พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมนี้ ท่านพระโกณฑัญญะผู้เป็นหนึ่งในปัญจวัคคีย์ ได้พิจารณาตามและเกิดดวงตาเห็นธรรมว่า "สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งนั้นทั้งหมดมีความดับไปเป็นธรรมดา" (ยํ กิญฺจิ สมุทยธมฺมํ สพฺพํ ตํ นิโรธธมฺมํ)

ด้วยเหตุนี้ ท่านพระโกณฑัญญะจึงเป็นบุคคลแรกที่ได้ดวงตาเห็นธรรมและบรรลุโสดาบันหลังจากที่พระพุทธองค์ทรงตรัสรู้และแสดงปฐมเทศนา จึงได้รับการขนานนามว่า "อัญญาโกณฑัญญะ" ซึ่งแปลว่า โกณฑัญญะผู้รู้แจ้งนั่นเอง