ฆฏิการสูตร

ฆฏิการสูตรเป็นบทสนทนาอันลึกซึ้งระหว่าง พระพุทธเจ้าโคตมะ กับอดีตสหายเก่าในอดีตชาติ ซึ่งปรากฏกายในฐานะเทพบุตรผู้รู้ธรรมะ

บทสนทนาเริ่มต้นขึ้นเมื่อเทพบุตรปริศนาท่านนั้นกล่าวถึงภิกษุ 7 รูป ผู้บังเกิดในพรหมโลกชั้นอวิหา และได้บรรลุอรหัตผล พ้นจากกิเลสตัณหาแล้ว พระพุทธเจ้าจึงตรัสถามถึงนามของภิกษุเหล่านั้น บุคคลนั้นได้เอ่ยนามของภิกษุทั้งเจ็ด ได้แก่ อุปกะ ปาลคัณฑะ ปุกกุสาติ ภัททิยะ ภัทรเทวะ พาหุทันติ และ ปิงคิยะ

เมื่อพระพุทธเจ้าตรัสถามถึงคำสอนที่ทำให้ภิกษุเหล่านั้นบรรลุ เทพบุตรนั้นตอบว่า เป็นคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้าเองโดยแท้

พระพุทธเจ้าทรงพิจารณาว่าคำกล่าวเหล่านั้นลึกซึ้ง จึงทรงตรัสถามว่าเทพบุตรนั้นได้เรียนรู้คำสอนนี้จากผู้ใด จึงสามารถกล่าวถ้อยคำอันลึกซึ้งเช่นนี้ได้ บุคคลนั้นจึงเปิดเผยตัวตนในอดีตว่า "ในอดีต ข้าพระองค์เคยเป็นช่างหม้อชื่อ ฆฏิการะ ในเมืองเวภลิงค์ เป็นอุบาสกผู้ดูแลบิดามารดา และเป็นผู้ปฏิบัติตนเป็นพรหมจารี เป็นอุบาสกของพระพุทธเจ้ากัสสปะ ข้าพระองค์อาศัยอยู่ในหมู่บ้านเดียวกับท่าน และเป็น สหายเก่า ของท่านในอดีตชาติ" การเปิดเผยนี้ทำให้พระพุทธเจ้าทรงยืนยันถึงความสัมพันธ์ในอดีต และทรงรับรองคำกล่าวของฆฏิการะ

พระสูตรนี้จบลงด้วยการที่ สหายเก่าทั้งสอง ผู้ซึ่งต่างได้บรรลุธรรมและเป็นผู้มีร่างกายสุดท้าย ได้กลับมาพบกันอีกครั้งในสถานะที่ต่างกัน แต่ยังคงความผูกพันและเข้าใจซึ่งกันและกันในทางธรรม ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความลึกซึ้งของธรรมะและวัฏจักรแห่งสังสารวัฏ