อักโกธสูตร

อักโกธสูตร (SN 11.25) ในสังยุตตนิกาย กล่าวถึงการไม่พึงโกรธตอบผู้ที่โกรธ โดยมีเนื้อความเริ่มต้นเมื่อพระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี ใกล้กรุงสาวัตถี.

พระองค์ได้ตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมา แล้วทรงเล่าเรื่องในอดีตว่า ครั้งหนึ่งท้าวสักกะจอมเทพ เมื่อทรงปรารภจะยังเหล่าเทพชั้นดาวดึงส์ให้รื่นเริงในสุธรรมาเทวสภา ได้ตรัสคาถานี้แก่เหล่าเทพว่า "ความโกรธอย่าได้ครอบงำท่านทั้งหลาย และท่านทั้งหลายอย่าได้โกรธตอบต่อบุคคลผู้โกรธ" พระองค์ทรงเน้นย้ำว่า "ความไม่โกรธและความไม่เบียดเบียน ย่อมมีอยู่ในท่านผู้ประเสริฐทุกเมื่อ เพราะความโกรธย่อมย่ำยีคนเลว ดุจภูเขาย่อมย่ำยีสรรพสัตว์ฉะนั้น".

สูตรนี้ยังมีการเชื่อมโยงกับเรื่องราวที่พระพุทธองค์ทรงอธิบายถึงคนพาล 2 ประเภท และบัณฑิต 2 ประเภท ในสถานการณ์ที่มีภิกษุสองรูปโต้เถียงกัน โดยภิกษุรูปหนึ่งด่าว่าอีกรูปหนึ่งเสียงดัง เมื่อภิกษุผู้ผิดยอมรับผิด แต่อีกฝ่ายไม่ยอมให้อภัย พระพุทธเจ้าจึงตรัสว่า คนพาลคือผู้ที่ไม่เห็นความผิดเป็นความผิด หรือผู้ที่ไม่ยอมรับการสารภาพผิดของผู้อื่นตามธรรม ส่วนบัณฑิตคือผู้ที่เห็นความผิดเป็นความผิด และผู้ที่ให้อภัยเมื่อผู้อื่นสารภาพผิดตามธรรม. เรื่องนี้จึงเป็นการตอกย้ำถึงคุณค่าของการไม่ผูกโกรธ การให้อภัย และการดำรงอยู่ในเมตตาธรรม ซึ่งเป็นหลักปฏิบัติอันสำคัญในพระพุทธศาสนา.