มัลลิกาสูตร

มัลลิกาสูตร (Mallikāsutta) เป็นพระสูตรลำดับที่ ๘ ในโกสลสังยุตต์ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพระสุตตันตปิฎก. พระสูตรนี้กล่าวถึงบทสนทนาอันลึกซึ้งระหว่างพระเจ้าปเสนทิโกศลกับพระนางมัลลิการาชเทวี ณ กรุงสาวัตถี.

เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นเมื่อพระเจ้าปเสนทิโกศลประทับอยู่ ณ ปราสาทชั้นบนพร้อมกับพระนางมัลลิการาชเทวี. พระองค์ตรัสถามพระนางมัลลิกาว่า "มัลลิกา ใครอื่นซึ่งเป็นที่รักยิ่งกว่าตนของเธอมีบ้างไหม?" พระนางมัลลิกาทูลตอบว่า "ข้าแต่มหาราชเจ้า ใครอื่นซึ่งเป็นที่รักยิ่งกว่าตนของหม่อมฉันไม่มีเลย" พระนางจึงตรัสถามพระเจ้าปเสนทิโกศลกลับด้วยคำถามเดียวกัน "ใครอื่นซึ่งเป็นที่รักยิ่งกว่าตนของพระองค์มีอยู่หรือ?" พระเจ้าปเสนทิโกศลจึงตรัสตอบว่า "แน่ะมัลลิกา คนอื่นใครๆ ซึ่งเป็นที่รักยิ่งกว่าตนย่อมไม่มีแม้แก่ฉัน"

หลังจากนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลได้เสด็จไปยังพระวิหารเชตวัน เพื่อเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้า และกราบทูลเรื่องราวบทสนทนาระหว่างพระองค์กับพระนางมัลลิกาให้ทรงทราบ. เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงตรัสพระคาถาในเวลานั้นว่า:

"บุคคลตั้งใจค้นหาทั่วทุกทิศ ก็ไม่พบใครที่ไหนซึ่งเป็นที่รักยิ่งกว่าตนเลย สัตว์เหล่าอื่นก็รักตนมากเช่นนั้นเหมือนกัน เพราะฉะนั้น ผู้รักตนจึงไม่ควรเบียดเบียนผู้อื่น."

พระสูตรนี้จึงเน้นย้ำถึงหลักธรรมสำคัญที่ว่า โดยธรรมชาติแล้วสัตว์ทั้งหลายย่อมรักตนเองมากที่สุด ด้วยเหตุนี้ ผู้ที่รักตนเองจึงไม่ควรเบียดเบียนผู้อื่น เพราะผู้อื่นก็รักตนเองเฉกเช่นเดียวกัน ถือเป็นคำสอนที่เป็นรากฐานของหลักเมตตาธรรมและการไม่เบียดเบียนกันในพระพุทธศาสนา.