1
เกิดร่วมกับอกุศลจิตทุกดวง
Universal Unwholesome Association
โมหะ อหิริกะ อโนตตัปปะ และอุทธัจจะเกิดพร้อมกันในอกุศลจิตทั้ง 12 ดวงโดยไม่มีข้อยกเว้น จึงเรียกว่าอกุศลสาธารณเจตสิก
ภาพรวม · Overview
โมจตุกะ 4
โมจตุกะคือกลุ่มอกุศลเจตสิก 4 ประเภทที่มีโมหะเป็นหลัก ได้แก่ โมหะ อหิริกะ อโนตตัปปะ และอุทธัจจะ เจตสิกทั้ง 4 เกิดร่วมกับอกุศลจิตทั้ง 12 ดวงเสมอ จึงเรียกอีกอย่างว่าอกุศลสาธารณเจตสิก
การจำแนก · Classification
โมจตุกะทั้ง 4 ประเภท
1
โมหเจตสิก
โมห · Moha
สภาพธรรมที่หลงและไม่รู้สภาวธรรมตามความเป็นจริง ปิดบังไม่ให้ปัญญาเห็นอารมณ์อย่างถูกต้อง
2
อหิริกเจตสิก
อหิริก · Ahirika
สภาพธรรมที่ไม่ละอายต่อการทำอกุศล ไม่รังเกียจความประพฤติชั่วจากภายในตน
3
อโนตตัปปเจตสิก
อโนตตปฺป · Anottappa
สภาพธรรมที่ไม่เกรงกลัวต่อโทษและผลของอกุศล จึงไม่ยับยั้งจากการประพฤติชั่ว
4
อุทธัจจเจตสิก
อุทฺธจฺจ · Uddhacca
สภาพธรรมที่ฟุ้งซ่านและไม่สงบ ทำให้จิตซัดส่ายไปในอารมณ์และไม่ตั้งมั่น
เจตสิก · Mental Factors
ลักษณะร่วมของโมจตุกะ
2
เป็นพื้นฐานของอกุศลธรรม
Foundation of Unwholesome States
ความหลงเป็นมูลพื้นฐาน เมื่อประกอบด้วยความไม่ละอายและไม่เกรงกลัวบาป จิตย่อมฟุ้งซ่านไม่สงบ และเปิดโอกาสให้อกุศลธรรมอื่นเกิดขึ้นตามเหตุปัจจัย
พระอภิธรรม · Related Texts
