จักขายตนะ
จักขุปสาทรูปซึ่งเป็นที่อาศัยของจักขุวิญญาณในการเห็นรูป
Six Sense Bases
อายตนะภายใน 6 เป็นช่องทางที่จิตอาศัยรับรู้อารมณ์ เมื่อมีนามรูปเป็นปัจจัย อายตนะที่เหมาะสมย่อมเกิดและทำหน้าที่ เป็นเหตุให้ผัสสะเกิดขึ้นเมื่ออายตนะ อารมณ์ และวิญญาณประจวบกัน
จักขุปสาทรูปซึ่งเป็นที่อาศัยของจักขุวิญญาณในการเห็นรูป
โสตปสาทรูปซึ่งเป็นที่อาศัยของโสตวิญญาณในการได้ยินเสียง
ฆานปสาทรูปซึ่งเป็นที่อาศัยของฆานวิญญาณในการรู้กลิ่น
ชิวหาปสาทรูปซึ่งเป็นที่อาศัยของชิวหาวิญญาณในการรู้รส
กายปสาทรูปซึ่งเป็นที่อาศัยของกายวิญญาณในการรู้สิ่งที่มากระทบกาย
จิตทั้งหมดซึ่งเป็นฐานและช่องทางของการรู้อารมณ์ทางใจ
นามธรรมอุปการะแก่มนายตนะและช่วยให้กระบวนการรับรู้อารมณ์ดำเนินไป
กรรมและรูปที่เกิดร่วมกันอุปการะแก่ปสาทรูปทั้งห้าตามสมควร
รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์เป็นแดนต่อของอายตนะภายใน
สฬายตนะเป็นปัจจัยแก่ผัสสะ เพราะเมื่ออายตนะภายใน อารมณ์ภายนอก และวิญญาณที่ตรงกันประชุมพร้อม การกระทบอารมณ์จึงเกิดขึ้น ศึกษาผัสสะต่อ →