| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 13 |
| นิกาย | มัชฌิมนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | องคุลีมาร |
| สถานที่ | พระเชตวัน กรุงสาวัตถี |
| Link | อังคุลิมาลสูตร |
อังคุลิมาลสูตร มัชฌิมนิกาย เป็นเรื่องราวการเปลี่ยนแปลงชีวิตขององคุลิมาล มหาโจรผู้เหี้ยมโหดในแคว้นโกศล ในสมัยพุทธกาล องคุลิมาลขึ้นชื่อเรื่องความโหดร้าย ฆ่าผู้คนมากมายและร้อยนิ้วมือของผู้ที่ถูกฆ่าเป็นพวงมาลัยคล้องคอ ทำให้หมู่บ้านและเมืองร้างผู้คน
วันหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบด้วยพระญาณว่าองคุลิมาลมีโอกาสบรรลุธรรม จึงเสด็จออกไปตามเส้นทางที่องคุลิมาลซุ่มอยู่ แม้จะมีชาวบ้านจำนวนมากห้ามปรามถึงสามครั้ง แต่พระองค์ก็ยังคงเสด็จต่อไปอย่างสงบ เมื่อองคุลิมาลเห็นพระพุทธเจ้าเสด็จมาเพียงลำพัง ก็คิดจะปลงพระชนม์ จึงถือดาบและธนูวิ่งไล่ตาม แต่ด้วยพุทธานุภาพ แม้ว่าองคุลิมาลจะวิ่งสุดกำลัง ก็ไม่อาจตามพระพุทธเจ้าผู้เสด็จดำเนินไปตามปกติได้
องคุลิมาลจึงตะโกนบอกให้พระพุทธเจ้าหยุด แต่พระพุทธเจ้าตรัสตอบว่า "เราหยุดแล้ว องคุลิมาล ท่านต่างหากจงหยุดเถิด" องคุลิมาลสงสัยจึงทูลถามความหมาย พระพุทธเจ้าจึงตรัสอธิบายว่า พระองค์ทรงหยุดจากการเบียดเบียนสัตว์ทั้งปวงแล้ว ส่วนองคุลิมาลยังไม่หยุดจากการเบียดเบียน ด้วยพระดำรัสนี้ ทำให้องคุลิมาลสำนึกผิด ยอมทิ้งอาวุธ ขออุปสมบทเป็นภิกษุในพระพุทธศาสนา
หลังจากอุปสมบทแล้ว ท่านองคุลิมาลได้บำเพ็ญเพียรอย่างไม่ประมาท ไม่นานก็บรรลุเป็นพระอรหันต์ หนึ่งในเหตุการณ์สำคัญหลังจากนั้นคือ ท่านองคุลิมาลได้ใช้สัจจวาจาช่วยเหลือหญิงมีครรภ์ที่กำลังเจ็บครรภ์คลอด โดยกล่าวว่า "ตั้งแต่อาตมาเกิดในอริยชาติแล้ว จะแกล้งปลงสัตว์จากชีวิตหามิได้ ด้วยสัจจวาจานี้ ขอความสวัสดีจงมีแก่ท่านและครรภ์ของท่านเถิด" ทำให้หญิงนั้นคลอดบุตรได้อย่างปลอดภัย เรื่องราวของพระองคุลิมาลแสดงให้เห็นถึงพลังแห่งการเปลี่ยนแปลงและการไถ่บาปด้วยพระธรรมของพระพุทธเจ้า
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| ชีวกสูตร | พระพุทธเจ้า |
| พหุเวทนิยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| พรหมายุสูตร | พระพุทธเจ้า |
| เสลสูตร ๓ | พระพุทธเจ้า |
| ทีฆนขสูตร | พระพุทธเจ้า |
| เอสุการีสูตร | พระพุทธเจ้า |
| กันทรกสูตร | พระพุทธเจ้า |
| สังคารวสูตร | พระพุทธเจ้า |
| มฆเทวสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อัคคิวัจฉโคตตสูตร | พระพุทธเจ้า |