เสลสูตร ๓

สรุปเนื้อหา เสลสูตร ๓ โดยย่อ

เสลสูตรที่ ๓ ในมัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ (ม.ม. ๑๓/๓๙๖) เป็นพระสูตรที่บันทึกเรื่องราวการประกาศพระธรรมของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และการบรรลุธรรมของเสลพราหมณ์พร้อมด้วยมาณพ ๓๐๐ คน

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจาริกอยู่ในแคว้นอังคุตตราปะ พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๑,๒๕๐ รูป เสด็จถึงนิคมชื่ออาปณะ เกณิยชฎิลได้ยินกิตติศัพท์อันงามของพระพุทธองค์ จึงเข้าไปเฝ้าและสนทนาธรรม พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมีกถาโปรดจนเกณิยชฎิลเกิดความเลื่อมใส และกราบทูลนิมนต์พระผู้มีพระภาคเจ้าพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์ เพื่อเสวยภัตตาหารในวันรุ่งขึ้น พระพุทธองค์ทรงปฏิเสธถึงสองครั้ง โดยตรัสว่าภิกษุสงฆ์มีจำนวนมากและเกณิยชฎิลก็เลื่อมใสในพราหมณ์ทั้งหลายมาก แต่เมื่อเกณิยชฎิลนิมนต์ครั้งที่สาม พระพุทธองค์ก็ทรงรับด้วยดุษณีภาพ

ในระหว่างที่เกณิยชฎิลกำลังจัดเตรียมภัตตาหารอยู่นั้น เสลพราหมณ์ ซึ่งเป็นพราหมณ์ผู้เรียนจบไตรเพทและเป็นอาจารย์ของมาณพ ๓๐๐ คน ได้ยินเสียงอึงคะนึงจึงสอบถาม เกณิยชฎิลแจ้งว่ากำลังจัดเตรียมภัตตาหารถวายพระสมณโคดมผู้เป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้เองโดยชอบ เสลพราหมณ์ได้ยินคำว่า "พระพุทธเจ้า" ก็เกิดความปีติยินดีอย่างยิ่ง เนื่องจากมีความรู้เรื่องลักษณะมหาบุรุษ ๓๒ ประการ และทราบว่าผู้มีลักษณะเหล่านี้จะมีคติเป็นสองอย่าง คือหากครองเรือนจะได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ แต่หากออกผนวชจะได้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

เสลพราหมณ์พร้อมด้วยมาณพ ๓๐๐ คน จึงได้พากันไปเฝ้าพระพุทธองค์ เมื่อได้เห็นพระพุทธองค์แล้ว เสลพราหมณ์ก็พิจารณาเห็นลักษณะมหาบุรุษ ๓๒ ประการ ครบถ้วน ยกเว้น ๒ ประการ ที่ยังไม่แน่ใจ จึงได้สนทนาธรรมและปฏิสันถารกับพระพุทธองค์ เสลพราหมณ์กล่าวว่าพระพุทธองค์ทรงมีวรรณะงดงามสมบูรณ์ยิ่งนัก พระพุทธองค์จึงตรัสตอบว่า พระองค์เป็นพระราชาผู้เป็นธรรมราชา ไม่มีใครยิ่งกว่า ทรงประกาศธรรมจักรที่ใคร ๆ ไม่อาจให้เป็นไปได้ เสลพราหมณ์จึงกราบทูลถามว่า ใครจะเป็นเสนาบดีหรือสาวกที่สามารถประกาศธรรมจักรตามพระพุทธองค์ได้ พระพุทธองค์จึงตรัสตอบว่า พระสารีบุตรผู้เป็นธรรมเสนาบดี สามารถประกาศธรรมจักรที่พระองค์ทรงให้เป็นไปแล้วได้

หลังจากนั้น พระพุทธองค์ได้ทรงแสดงธรรมเพิ่มเติมโดยตรัสถึงอริยมรรคมีองค์ ๘ และการบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ เสลพราหมณ์และมาณพทั้ง ๓๐๐ คน เกิดความเลื่อมใสอย่างแรงกล้า จึงทูลขออุปสมบท พระพุทธองค์ประทานเอหิภิกขุอุปสัมปทาให้ทั้งหมด หลังจากอุปสมบทแล้ว ทั้งหมดได้บำเพ็ญเพียรและบรรลุพระอรหัตในเวลาต่อมา เสลสูตรนี้จึงเป็นบทแสดงการตรัสรู้และพระมหากรุณาธิคุณของพระพุทธเจ้าในการโปรดสัตว์ให้พ้นทุกข์.