ลฏุกิโกปมสูตร

ลฏุกิโกปมสูตร (Latuikopama Sutta) เป็นพระสูตรลำดับที่ 66 ในมัชฌิมนิกาย พระสุตตันตปิฎก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพระไตรปิฎก

พระสูตรนี้มีชื่อว่า "อุปมาด้วยนางนกมูลไถ" หรือ "เรื่องความผิดแม้เพียงเล็กน้อย ก็ควรละทิ้งเสีย" โดยมีเนื้อหาสำคัญเกี่ยวกับการละสังโยชน์ (กิเลสเครื่องผูกรัด) และการเจริญเติบโตทางจิตวิญญาณ

หัวใจของพระสูตรคือการที่พระพุทธองค์ทรงแสดงให้เห็นว่า สังโยชน์นั้นมีความแข็งแกร่ง ไม่ได้มาจากตัวของมันเอง แต่มาจากความยึดมั่นถือมั่นและความไม่เต็มใจที่จะปล่อยวางของเรา

ในพระสูตรนี้ พระอุเทยีกราบทูลแสดงความขอบพระทัยพระพุทธเจ้าที่ทรงชี้ทางให้ละอกุศลธรรมและนำมาซึ่งกุศลธรรมเป็นอันมาก หนึ่งในประเด็นที่กล่าวถึงคือ การที่พระพุทธองค์ทรงค่อย ๆ บัญญัติข้อห้ามการฉันอาหารในเวลาวิกาล (หลังเที่ยงวันและในเวลากลางคืน) ซึ่งแม้ในตอนแรกจะสร้างความลำบากใจ แต่ท้ายที่สุดก็นำไปสู่การขจัดอกุศลธรรม

อุปมาด้วยนางนกมูลไถเปรียบเทียบผู้ที่ยังยึดติดในกามสุขต่างๆ ว่าเหมือนนางนกมูลไถที่ติดบ่วง ไม่สามารถหลุดพ้นจากเครื่องผูกมัดได้ พระพุทธองค์ทรงเน้นย้ำว่า การยึดติดแม้ในสิ่งเล็กน้อยก็เป็นอันตราย และควรละวางแม้กระทั่งฌานและอรูปฌาน ซึ่งเป็นสภาวะจิตที่เป็นสุขและละเอียดประณีต เพื่อมุ่งสู่การดับสัญญาและเวทนาอันเป็นที่สุดแห่งการหลุดพ้น