| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 15 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | อุบลวรรณาภิกษุณี |
| ผู้ฟัง | มาร |
| สถานที่ | กรุงสาวัตถี |
| Link | อุปปลวัณณาสูตร |
อุปปลวัณณาสูตร (สังยุตตนิกาย สคาถวรรค) เป็นหนึ่งในพระสูตรที่ปรากฏในภิกขุนีสังยุตต์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพระสุตตันตปิฎก. พระสูตรนี้กล่าวถึงเหตุการณ์ที่พระอุบลวรรณาภิกษุณี หนึ่งในอัครสาวิกาเบื้องซ้ายผู้เป็นเลิศทางด้านการมีฤทธิ์มาก ได้เผชิญหน้ากับมารผู้มีบาป.
เรื่องราวเกิดขึ้นที่เมืองสาวัตถี ในตอนเช้าตรู่ พระอุบลวรรณาภิกษุณีได้ออกบิณฑบาตเสร็จแล้ว ก็เข้าไปพักกลางวันที่โคนต้นสาละที่กำลังออกดอกบานสะพรั่งเพียงลำพัง เพื่อเจริญสมาธิ. ทันใดนั้น มารผู้มีบาปได้เข้ามาปรากฏกาย โดยมีเจตนาจะทำให้พระนางเกิดความกลัว ความหวาดสะดุ้ง และทำให้เคลื่อนจากสมาธิ. มารได้กล่าวคาถาเย้ยหยันในความงามของพระนาง และถามว่าทำไมถึงไม่กลัวอันตรายจากการอยู่คนเดียวในป่า โดยเรียกพระนางว่า "หญิงโง่" ที่ไม่เกรงกลัวเหล่านักเลง.
เมื่อพระอุบลวรรณาภิกษุณีทราบว่าผู้ที่มาพูดคุยด้วยคือมาร พระนางก็มิได้สะทกสะท้านแต่อย่างใด. พระนางได้กล่าวตอบมารด้วยคาถาอย่างไม่เกรงกลัวว่า แม้จะมีนักเลงเป็นแสนมาในที่นี้ พระนางก็ไม่สะดุ้ง ไม่สะท้าน แม้แต่ขนก็ไม่หวั่นไหว และถึงแม้จะอยู่คนเดียวก็ไม่กลัวมาร. พระนางแสดงให้เห็นถึงความเชี่ยวชาญในฤทธิ์ของตนว่า สามารถหายตัวไป เข้าไปในท้องของมาร หรือยืนอยู่ระหว่างคิ้วของมาร โดยที่มารไม่สามารถมองเห็นได้. พระนางยังยืนยันว่า ตนเป็นผู้ชำนาญในจิต ได้เจริญอิทธิบาทไว้ดีแล้ว และพ้นแล้วจากเครื่องผูกทั้งปวง จึงไม่กลัวมารเลย.
เมื่อมารผู้มีบาปตระหนักได้ว่า พระอุบลวรรณาภิกษุณีรู้จักตน และไม่สามารถทำให้พระนางหวั่นไหวได้ มารจึงเกิดความเสียใจและได้อันตรธานหายไปจากที่นั้นเอง. พระสูตรนี้แสดงให้เห็นถึงพลังแห่งการหลุดพ้นและอานุภาพของจิตที่ได้รับการฝึกฝนดีแล้วของพระอรหันต์ แม้แต่ภิกษุณีก็สามารถเอาชนะอำนาจของมารได้อย่างเด็ดเดี่ยว.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| ฆฏิการสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อนาถปิณฑิกสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ปรินิพพานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ทุติยเทวสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ปฐมเทวสูตร | พระพุทธเจ้า |
| โกกาลิกสูตร | พระพุทธเจ้า |
| สุริยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| วังคีสสูตร | - |
| โลกสูตรที่ ๓ | พระพุทธเจ้า |
| อัยยิกาสูตร | พระพุทธเจ้า |