วังคีสสูตร

วังคีสสูตร (สังยุตตนิกาย SN 8.12) เป็นพระสูตรที่พรรณนาถึงการบรรลุธรรมของท่านพระวังคีสะ ซึ่งเป็นผู้ที่เพิ่งบรรลุพระอรหัตต์ไม่นานและกำลังเสวยวิมุตติสุขอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี ในกรุงสาวัตถี. ท่านได้กล่าวคาถาขึ้นเพื่อรำลึกถึงเส้นทางชีวิตและการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญของท่าน.

ในคาถานั้น ท่านพระวังคีสะเล่าว่า ในกาลก่อน ท่านเคยเป็นกวีผู้มัวเมาในบทกวี ได้ท่องเที่ยวไปตามบ้านและเมืองต่าง ๆ จนกระทั่งได้พบพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และเกิดศรัทธาขึ้นในใจ. พระพุทธองค์ได้ทรงแสดงธรรมอันประกอบด้วยขันธ์ อายตนะ และธาตุแก่ท่าน. เมื่อได้ฟังธรรมแล้ว ท่านจึงตัดสินใจบรรพชาเป็นผู้ไม่มีเรือน (ออกบวช).

ท่านพระวังคีสะยังกล่าวต่อไปว่า การที่ท่านได้มาอยู่ในสำนักของพระพุทธเจ้าเป็นการมาดีอย่างแท้จริง เพราะทำให้ท่านได้บรรลุวิชชา ๓ โดยลำดับ. วิชชา ๓ ที่ท่านกล่าวถึงได้แก่ การระลึกชาติหนหลังได้ (ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ), การมีทิพยจักษุญาณที่บริสุทธิ์ (ทิพพจักขุญาณ), และความเชี่ยวชาญในการกำหนดรู้จิตของผู้อื่น (เจโตปริยญาณ). ท่านตระหนักว่าพระมุนี (พระพุทธเจ้า) ได้ตรัสรู้พระโพธิญาณเพื่อประโยชน์สุขแก่ชนเป็นอันมาก ทั้งแก่ภิกษุและภิกษุณีทั้งหลายที่ได้บรรลุและเห็นแจ้งในนิยามธรรม (มรรคผล).

พระสูตรนี้จึงสะท้อนให้เห็นถึงความปีติยินดีในธรรมที่ท่านพระวังคีสะได้บรรลุ และเป็นการประกาศถึงคุณวิเศษของพระพุทธเจ้าและพระธรรมที่นำพาให้ท่านหลุดพ้นจากกิเลสทั้งปวง.