โลกสูตรที่ ๓

โลกสูตรที่ ๓ (สังยุตตนิกาย 3.23) เป็นพระสูตรที่ว่าด้วยเหตุแห่งทุกข์และความเดือดร้อนในโลก ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่พระเจ้าปเสนทิโกศล ณ กรุงสาวัตถี.

ในพระสูตรนี้ พระเจ้าปเสนทิโกศลได้เสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ แล้วกราบทูลถามว่า "ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ สิ่ง ๓ อย่างในโลกนี้ อันเกิดขึ้นแล้วย่อมเกิดขึ้นเพื่อความไม่เป็นประโยชน์ เพื่อทุกข์ เพื่อความไม่ผาสุกแห่งสัตว์ทั้งหลาย มีอะไรบ้างพระเจ้าข้า?"

พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า "ดูกร มหาบพิตร สิ่ง ๓ อย่างนี้แล อันเกิดขึ้นแล้วย่อมเกิดขึ้นเพื่อความไม่เป็นประโยชน์ เพื่อทุกข์ เพื่อความไม่ผาสุกแห่งสัตว์ทั้งหลาย สิ่ง ๓ อย่างนั้นคือ โลภะ (ความโลภ), โทสะ (ความโกรธ) และ โมหะ (ความหลง) นี้แล มหาบพิตร สิ่ง ๓ อย่างที่เกิดขึ้นแล้ว ย่อมเกิดขึ้นเพื่อความไม่เป็นประโยชน์ เพื่อทุกข์ เพื่อความไม่ผาสุกแห่งสัตว์ทั้งหลาย".

จากนั้น พระผู้มีพระภาคได้ตรัสคาถาเสริมว่า "โลภะ โทสะ และโมหะ ที่เกิดขึ้นภายในตน ย่อมทำลายคนที่มีใจชั่ว ให้พินาศ เหมือนกับผลอ้อ ย่อมทำลายอ้อเองฉะนั้น".

สรุปคือ โลกสูตรที่ ๓ นี้เน้นย้ำถึงอกุศลมูล ๓ ประการ ได้แก่ โลภะ โทสะ และโมหะ ซึ่งเป็นรากเหง้าของความไม่เป็นประโยชน์ ทุกข์ และความไม่ผาสุกทั้งปวง เมื่อสิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นในใจของบุคคล ย่อมนำมาซึ่งความเสื่อมและความพินาศแก่ผู้นั้นเอง.