| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 15 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | โกกาลิกมานพ |
| สถานที่ | |
| Link | โกกาลิกสูตร |
โกกาลิกสูตร ในสังยุตตนิกาย ว่าด้วยเรื่องของพระโกกาลิกะที่กล่าวตู่พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะ ซึ่งเป็นอัครสาวกของพระพุทธเจ้า
เรื่องเริ่มต้นขึ้นที่กรุงสาวัตถี เมื่อพระโกกาลิกะเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคและกราบทูลว่า พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะเป็นผู้มีความปรารถนาชั่ว ตกอยู่ในอำนาจแห่งความปรารถนาชั่ว พระผู้มีพระภาคตรัสห้ามพระโกกาลิกะถึงสามครั้ง ให้ทำจิตเลื่อมใสในพระอัครสาวกทั้งสอง เพราะท่านเป็นผู้มีศีลเป็นที่รัก แต่พระโกกาลิกะก็ยังยืนยันคำกล่าวของตน
หลังจากพระโกกาลิกะจากไปไม่นาน ร่างกายของท่านก็เกิดตุ่มเล็ก ๆ ขึ้นทั่วตัว ตุ่มเหล่านั้นค่อย ๆ โตขึ้นเรื่อย ๆ ตั้งแต่ขนาดเท่าเมล็ดผักกาดไปจนถึงเท่าผลมะตูมแก่ แล้วก็แตกเยิ้มไปด้วยหนองและเลือด ในที่สุด พระโกกาลิกะก็มรณภาพลงด้วยอาพาธนั้น และไปเกิดในปทุมนรก เนื่องจากมีจิตผูกอาฆาตในพระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะ
ต่อมาในคืนนั้น ท้าวสหัมบดีพรหมได้ลงมาเฝ้าพระพุทธเจ้าและกราบทูลแจ้งเรื่องการตายของพระโกกาลิกะและการไปเกิดในปทุมนรกแก่พระองค์ พระผู้มีพระภาคจึงตรัสสอนภิกษุทั้งหลายว่า บุคคลเกิดมาพร้อมกับขวานในปาก คนพาลย่อมตัดตนเองด้วยคำพูดชั่ว และการสรรเสริญผู้ที่ควรติเตียน หรือติเตียนผู้ที่ควรสรรเสริญ เป็นการสั่งสมโทษด้วยปาก ทำให้ไม่ประสบความสุข การปราชัยด้วยทรัพย์ในการพนันเป็นโทษเล็กน้อย แต่การยังจิตให้ประทุษร้ายในพระอริยเจ้าผู้ดำเนินดีแล้วนั้น เป็นโทษที่ร้ายแรงกว่ามาก และผู้ที่ติเตียนพระอริยเจ้าด้วยวาจาและใจอันเป็นบาป ย่อมเข้าถึงนรกเป็นเวลายาวนานเหลือคณานับ
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| ฆฏิการสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อนาถปิณฑิกสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ปรินิพพานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| เวปจิตติสูตร | พระพุทธเจ้า |
| โกณฑัญญสูตร | พระพุทธเจ้า |
| โลกสูตรที่ ๓ | พระพุทธเจ้า |
| สุริยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อนุรุทธสูตร | - |
| หิริสูตร | พระพุทธเจ้า |
| โมคคัลลานสูตรที่ ๑๐ | พระวังคีสะ |