เวปจิตติสูตร

เวปจิตติสูตร (สังยุตตนิกาย SN 11.4) เป็นพระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสสอนภิกษุทั้งหลาย ณ พระวิหารเชตวัน เมืองสาวัตถี โดยยกเรื่องราวของท้าวสักกะจอมเทพและท้าวเวปจิตติจอมอสูรมาเป็นอุทาหรณ์.

เรื่องมีอยู่ว่า ครั้งหนึ่งได้เกิดสงครามระหว่างเหล่าเทวดากับอสูร ท้าวเวปจิตติสั่งอสูรบริวารว่า หากพวกอสูรชนะให้จับท้าวสักกะมัดด้วยเครื่องจองจำ ๕ แห่ง แล้วนำมายังอสูรพิภพ ในทำนองเดียวกัน ท้าวสักกะก็บัญชาเหล่าเทวดาว่า หากชนะให้อาจองจำท้าวเวปจิตติ แล้วนำมายังสุธรรมาสภา.

ในสงครามครั้งนั้น เทวดาเป็นฝ่ายชนะ จึงจับท้าวเวปจิตติจอมอสูรมามัดไว้ในสุธรรมาสภา. ขณะที่ถูกจองจำ ท้าวเวปจิตติได้กล่าวคำหยาบคายและบริภาษท้าวสักกะอย่างต่อเนื่อง. ท้าวสักกะทรงนิ่งเงียบ อดทนต่อคำด่าทอเหล่านั้น.

มาตลีเทพบุตร ผู้เป็นสารถีของท้าวสักกะ จึงกราบทูลถามท้าวสักกะว่า เหตุใดจึงทรงอดทนต่อคำหยาบช้าเช่นนี้ เกรงว่าคนพาลจะสำคัญว่าเป็นการยอมแพ้เพราะความกลัว. ท้าวสักกะจึงตรัสตอบว่า การอดทนไม่ใช่เพราะความกลัวหรือความอ่อนแอ แต่เป็นการกระทำของบัณฑิต เพื่อระงับความบาดหมาง ไม่ให้ความพยาบาทเพิ่มขึ้น และทรงแสดงถึงคุณของขันติธรรมและโสรัจจะ (ความสงบเสงี่ยม). การอดทนต่อคำล่วงเกิน เป็นเครื่องพันธนาการทางจิตที่แท้จริง คือการไม่ผูกใจเจ็บ.

พระผู้มีพระภาคทรงสรุปว่า ท้าวสักกะจอมเทพนั้น แม้จะครองความเป็นใหญ่ในหมู่เทวดาก็ยังพรรณนาคุณของขันติและโสรัจจะได้. จึงทรงแนะนำภิกษุทั้งหลายที่บวชในพระธรรมวินัยนี้ ให้เป็นผู้อดทนและสงบเสงี่ยม เพราะเป็นสิ่งอันควรแก่สมณสารูปอย่างแท้จริง.