พหุเวทนิยสูตร

สรุปเนื้อหา พหุเวทนิยสูตร โดยย่อ

พหุเวทนิยสูตร เป็นพระสูตรในมัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ ในพระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๓.

เนื้อหาหลักของพระสูตรนี้กล่าวถึงการสนทนาระหว่างนายช่างไม้ปัญจกังคะกับพระอุทายี เรื่อง "เวทนา" (ความรู้สึก) ซึ่งเริ่มต้นด้วยความเห็นที่ต่างกันว่า พระผู้มีพระภาคตรัสเวทนาไว้กี่ประเภท นายช่างไม้กล่าวว่า ๒ ประเภท (สุขเวทนาและทุกขเวทนา) ส่วนพระอุทายีกล่าวว่า ๓ ประเภท (สุขเวทนา ทุกขเวทนา และอทุกขมสุขเวทนา).

ต่อมา พระอานนท์ได้นำเรื่องนี้ไปกราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้า ซึ่งพระองค์ตรัสอธิบายว่า ได้กล่าวเวทนาไว้หลายปริยาย (โดยนัยต่างๆ) ทั้ง ๒, ๓, ๔, ๕, ๖, ๑๘, ๓๖ และ ๑๐๘ ประเภท.

พระพุทธองค์ทรงเน้นย้ำว่า ผู้ใดไม่เข้าใจในธรรมที่แสดงโดยปริยายต่างๆ ย่อมบาดหมาง ทะเลาะวิวาทกัน แต่ผู้ที่เข้าใจดีแล้ว ย่อมปรองดองพร้อมเพรียงกัน.

นอกจากนี้ พระสูตรยังทรงแสดงถึงความแตกต่างระหว่างกามสุข (สุขที่เกิดจากกามคุณ ๕) กับสุขที่ประณีตกว่าและดียิ่งกว่า ซึ่งเป็นสุขที่เกิดจากการสงัดจากกามและอกุศลธรรม นั่นคือสุขในฌานขั้นต่างๆ.