ปาราชิกสิกขาบทที่ 2 (ลักทรัพย์)

พระบัญญัติ: ก็ ภิกษุใด ถือเอาทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้โดยส่วนแห่งจิตคิดจะลัก มีมูลค่าเท่ากับอัตราโทษที่พระราชาทั้งหลายจับโจรได้แล้วประหารบ้าง จองจำบ้าง เนรเทศบ้าง บริภาษว่า “เจ้าเป็นโจร เจ้าเป็นคนพาล เจ้าเป็นคนหลง เจ้า เป็นขโมย” ดังนี้ เพราะถือเอาทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้เช่นใด ภิกษุผู้ถือเอา ทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้เช่นนั้น แม้ภิกษุนี้เป็นปาราชิก หาสังวาสมิได้

ตัวอย่าง:

• ภิกษุขโมยทรัพย์ที่มีค่ามากกว่า 5 มาสก ต้องอาบัติปาราชิก
• ภิกษุเลี่ยงภาษีนำเข้าสินค้า มูลค่าภาษีเกิน 5 มาสก ต้องอาบัติปาราชิก
• ภิกษุดำเนินคดีฟ้องร้อง จนจำเลยต้องเสียทรัพย์มูลค่ามากกว่า 5 มาสก ต้องอาบัติปาราชิก

ไม่ครบองค์เป็นอาบัติรองลงมา:

• ภิกษุนำผ้าบังสุกุลจากซากศพที่ยังสด ต้องอาบัติทุกกฏ
• ภิกษุมีไถยจิตจับต้องวัตถุหรือทรัพย์นั้นโดยมีเจตนาจะลัก ต้องอาบัติทุกกฏ
• ภิกษุมีเจตนาจะลัก ทำวัตถุหรือทรัพย์นั้นไหว ต้องอาบัติถุลลัจจัย
• ภิกษุลักทรัพย์มีค่าเกิน 1 มาสก แต่น้อยกว่า 5 มาสก ต้องอาบัติถุลลัจจัย
• ภิกษุลักทรัพย์มีค่าน้อยกว่า 1 มาสก ต้องอาบัติทุกกฏ

อนาบัติ (ไม่เป็นอาบัติ):

• ภิกษุสำคัญว่าเป็นของของตน
• ภิกษุถือเอาด้วยวิสาสะ
• ภิกษุถือเอาเป็นของขอยืม
• ภิกษุถือเอาทรัพย์ที่เปรตครอบครอง
• ภิกษุถือเอาทรัพย์ที่สัตว์ดิรัจฉานครอบครอง
• ภิกษุสำคัญว่าเป็นของบังสุกุล
• ภิกษุวิกลจริต
• ภิกษุมีจิตฟุ้งซ่าน
• ภิกษุกระสับกระส่ายเพราะเวทนา
• ภิกษุต้นบัญญัติ