Anāgāmimagga Citta

อนาคามิมรรคจิต

Non-Return Path Consciousness

5 ประเภท 5 ระดับฌาน มรรค

อนาคามิมรรคจิต 5 ประเภท

อนาคามิมรรคจิตเป็นโลกุตตรกุศลจิตที่มีนิพพานเป็นอารมณ์ เกิดขึ้นเพียงหนึ่งขณะเพื่อประหารกามราคะและปฏิฆะได้โดยเด็ดขาด เมื่อจำแนกตามองค์ฌานที่เข้าประกอบ แบ่งได้เป็น 5 ประเภท ตั้งแต่ปฐมฌานถึงปัญจมฌาน

อนาคามิมรรคจิตทั้ง 5 ประเภท

1

ปฐมฌานอนาคามิมรรคจิต

วิตกฺกวิจารปีติสุขเอกคฺคตาสหิตํ ปฐมชฺฌานอนาคามิมคฺคจิตฺตํ

อนาคามิมรรคจิตขั้นปฐมฌาน มีองค์ฌานครบ 5 คือ วิตก วิจาร ปีติ สุข และเอกัคคตา มีนิพพานเป็นอารมณ์และประหารกามราคะกับปฏิฆะได้โดยเด็ดขาด

ปฐมฌาน วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา
2

ทุติยฌานอนาคามิมรรคจิต

วิจารปีติสุขเอกคฺคตาสหิตํ ทุติยชฺฌานอนาคามิมคฺคจิตฺตํ

อนาคามิมรรคจิตขั้นทุติยฌาน ละวิตกแล้ว เหลือองค์ฌาน 4 คือ วิจาร ปีติ สุข และเอกัคคตา

ทุติยฌาน วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา
3

ตติยฌานอนาคามิมรรคจิต

ปีติสุขเอกคฺคตาสหิตํ ตติยชฺฌานอนาคามิมคฺคจิตฺตํ

อนาคามิมรรคจิตขั้นตติยฌาน ละวิตกและวิจารแล้ว เหลือองค์ฌาน 3 คือ ปีติ สุข และเอกัคคตา

ตติยฌาน ปีติ สุข เอกัคคตา
4

จตุตถฌานอนาคามิมรรคจิต

สุขเอกคฺคตาสหิตํ จตุตฺถชฺฌานอนาคามิมคฺคจิตฺตํ

อนาคามิมรรคจิตขั้นจตุตถฌาน ละปีติแล้ว เหลือองค์ฌาน 2 คือ สุขและเอกัคคตา

จตุตถฌาน สุข เอกัคคตา
5

ปัญจมฌานอนาคามิมรรคจิต

อุเปกฺขาเอกคฺคตาสหิตํ ปญฺจมชฺฌานอนาคามิมคฺคจิตฺตํ

อนาคามิมรรคจิตขั้นปัญจมฌาน เกิดพร้อมด้วยอุเบกขา มีองค์ฌาน 2 คือ อุเบกขาและเอกัคคตา

ปัญจมฌาน อุเบกขา เอกัคคตา

องค์ธรรมและกิจของอนาคามิมรรคจิต

1

องค์ธรรมที่เข้าประกอบ

Associated Mental Factors

อนาคามิมรรคจิตมีสัพพจิตตสาธารณเจตสิก โสภณสาธารณเจตสิก วิรตีเจตสิกทั้ง 3 และปัญญินทรีย์เจตสิกเข้าประกอบ พร้อมด้วยเจตสิกอื่นตามระดับฌาน

สัพพจิตตสาธารณเจตสิก โสภณสาธารณเจตสิก 19 วิรตีเจตสิก 3 ปัญญินทรีย์
2

กิเลสที่ประหาร

Defilements Abandoned

อนาคามิมรรคจิตเกิดขึ้นเพียงหนึ่งขณะ ประหารกามราคะและปฏิฆะได้โดยเด็ดขาด ทำให้เข้าถึงความเป็นพระอนาคามีผู้ไม่กลับมาเกิดในกามภูมิอีก

กามราคะ ปฏิฆะ พระอนาคามี ไม่กลับมากามภูมิ

พระอภิธรรมปิฎก (พระอภิธรรม 7 คัมภีร์)

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka