อนาคามิผลจิต 5 ประเภท

ภาพรวม · Overview

อนาคามิผลจิต 5 ประเภท

อนาคามิผลจิตเป็นโลกุตตรวิบากจิตที่เป็นผลโดยตรงของอนาคามิมรรคจิต มีนิพพานเป็นอารมณ์และเสวยวิมุตติรส เมื่อจำแนกตามองค์ฌานที่เข้าประกอบ แบ่งได้เป็น 5 ประเภท ตั้งแต่ปฐมฌานถึงปัญจมฌาน

อ่านอภิธัมมัตถสังคหะ อ่านปรมัตถทีปนี

การจำแนก · Classification

อนาคามิผลจิตทั้ง 5 ประเภท

ปฐมฌานอนาคามิผลจิต

วิตกฺกวิจารปีติสุขเอกคฺคตาสหิตํ ปฐมชฺฌานอนาคามิผลจิตฺตํ

อนาคามิผลจิตขั้นปฐมฌาน มีองค์ฌานครบ 5 คือ วิตก วิจาร ปีติ สุข และเอกัคคตา เป็นโลกุตตรวิบากจิตที่มีนิพพานเป็นอารมณ์

ปฐมฌาน วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา

ทุติยฌานอนาคามิผลจิต

วิจารปีติสุขเอกคฺคตาสหิตํ ทุติยชฺฌานอนาคามิผลจิตฺตํ

อนาคามิผลจิตขั้นทุติยฌาน ละวิตกแล้ว เหลือองค์ฌาน 4 คือ วิจาร ปีติ สุข และเอกัคคตา

ทุติยฌาน วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา

ตติยฌานอนาคามิผลจิต

ปีติสุขเอกคฺคตาสหิตํ ตติยชฺฌานอนาคามิผลจิตฺตํ

อนาคามิผลจิตขั้นตติยฌาน ละวิตกและวิจารแล้ว เหลือองค์ฌาน 3 คือ ปีติ สุข และเอกัคคตา

ตติยฌาน ปีติ สุข เอกัคคตา

จตุตถฌานอนาคามิผลจิต

สุขเอกคฺคตาสหิตํ จตุตฺถชฺฌานอนาคามิผลจิตฺตํ

อนาคามิผลจิตขั้นจตุตถฌาน ละปีติแล้ว เหลือองค์ฌาน 2 คือ สุขและเอกัคคตา

จตุตถฌาน สุข เอกัคคตา

ปัญจมฌานอนาคามิผลจิต

อุเปกฺขาเอกคฺคตาสหิตํ ปญฺจมชฺฌานอนาคามิผลจิตฺตํ

อนาคามิผลจิตขั้นปัญจมฌาน เกิดพร้อมด้วยอุเบกขา มีองค์ฌาน 2 คือ อุเบกขาและเอกัคคตา

ปัญจมฌาน อุเบกขา เอกัคคตา

เจตสิก · Mental Factors

องค์ธรรมและกิจของอนาคามิผลจิต

องค์ธรรมที่เข้าประกอบ

Associated Mental Factors

อนาคามิผลจิตมีสัพพจิตตสาธารณเจตสิก โสภณสาธารณเจตสิก วิรตีเจตสิกทั้ง 3 และปัญญินทรีย์เจตสิกเข้าประกอบ พร้อมด้วยเจตสิกอื่นตามระดับฌาน

สัพพจิตตสาธารณเจตสิก โสภณสาธารณเจตสิก 19 วิรตีเจตสิก 3 ปัญญินทรีย์

กิจของผลจิต

Function of Fruition

อนาคามิผลจิตเป็นผลโดยตรงของอนาคามิมรรคจิต เสวยวิมุตติรสโดยมีนิพพานเป็นอารมณ์ และยืนยันความเป็นพระอนาคามีผู้ไม่กลับมาเกิดในกามภูมิอีก มิได้ทำหน้าที่ประหารกิเลสเพิ่มเติม

โลกุตตรวิบาก นิพพาน วิมุตติรส พระอนาคามี

พระอภิธรรม · Related Texts