Dhammasaṅgaṇī · Tikamātikā 17

อุปปันนติกะ

Uppannattika

3 บท17 / 22เล่ม 34

อุปปันนติกะ · Uppannattika

อุปปันนติกะเป็นติกะลำดับที่ 17 ในติกมาติกา ใช้จำแนกสภาวธรรมออกเป็น 3 บทตามเกณฑ์ของติกะนี้ หัวข้อบาลีทั้งสามเป็นแม่บทสำหรับนำไปแจกแจงและวิเคราะห์รายละเอียดในคัมภีร์ธัมมสังคณี

การจำแนกในอุปปันนติกะ

1

อุปปันนา ธัมมา

สภาวธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว

สภาวธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว ได้แก่ จิต เจตสิก และรูปที่ถึงความเกิดขึ้นตามกาลและเหตุปัจจัย

2

อนุปปันนา ธัมมา

สภาวธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้น

สภาวธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้น ได้แก่ จิต เจตสิก และรูปที่ยังไม่ถึงความเกิดขึ้นตามเหตุปัจจัย

3

อุปปาทิโน ธัมมา

สภาวธรรมที่จักเกิดขึ้นแน่นอน

สภาวธรรมที่จักเกิดขึ้นแน่นอน ได้แก่ ธรรมที่มีเหตุปัจจัยพร้อมและจะเกิดขึ้นตามลำดับของเหตุปัจจัย

พระอภิธรรมปิฎก (พระอภิธรรม 7 คัมภีร์)

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka