สกทาคามิมรรคจิต 5 ประเภท

ภาพรวม · Overview

สกทาคามิมรรคจิต 5 ประเภท

สกทาคามิมรรคจิตเป็นโลกุตตรกุศลจิตที่มีนิพพานเป็นอารมณ์ เกิดขึ้นเพียงหนึ่งขณะเพื่อทำราคะ โทสะ และโมหะที่ยังเหลืออยู่ให้เบาบางลง เมื่อจำแนกตามองค์ฌานที่เข้าประกอบ แบ่งได้เป็น 5 ประเภท ตั้งแต่ปฐมฌานถึงปัญจมฌาน

อ่านอภิธัมมัตถสังคหะ อ่านปรมัตถทีปนี

การจำแนก · Classification

สกทาคามิมรรคจิตทั้ง 5 ประเภท

ปฐมฌานสกทาคามิมรรคจิต

วิตกฺกวิจารปีติสุขเอกคฺคตาสหิตํ ปฐมชฺฌานสกทาคามิมคฺคจิตฺตํ

สกทาคามิมรรคจิตขั้นปฐมฌาน มีองค์ฌานครบ 5 คือ วิตก วิจาร ปีติ สุข และเอกัคคตา มีนิพพานเป็นอารมณ์และทำราคะ โทสะ และโมหะที่เหลืออยู่ให้เบาบางลง

ปฐมฌาน วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา

ทุติยฌานสกทาคามิมรรคจิต

วิจารปีติสุขเอกคฺคตาสหิตํ ทุติยชฺฌานสกทาคามิมคฺคจิตฺตํ

สกทาคามิมรรคจิตขั้นทุติยฌาน ละวิตกแล้ว เหลือองค์ฌาน 4 คือ วิจาร ปีติ สุข และเอกัคคตา

ทุติยฌาน วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา

ตติยฌานสกทาคามิมรรคจิต

ปีติสุขเอกคฺคตาสหิตํ ตติยชฺฌานสกทาคามิมคฺคจิตฺตํ

สกทาคามิมรรคจิตขั้นตติยฌาน ละวิตกและวิจารแล้ว เหลือองค์ฌาน 3 คือ ปีติ สุข และเอกัคคตา

ตติยฌาน ปีติ สุข เอกัคคตา

จตุตถฌานสกทาคามิมรรคจิต

สุขเอกคฺคตาสหิตํ จตุตฺถชฺฌานสกทาคามิมคฺคจิตฺตํ

สกทาคามิมรรคจิตขั้นจตุตถฌาน ละปีติแล้ว เหลือองค์ฌาน 2 คือ สุขและเอกัคคตา

จตุตถฌาน สุข เอกัคคตา

ปัญจมฌานสกทาคามิมรรคจิต

อุเปกฺขาเอกคฺคตาสหิตํ ปญฺจมชฺฌานสกทาคามิมคฺคจิตฺตํ

สกทาคามิมรรคจิตขั้นปัญจมฌาน เกิดพร้อมด้วยอุเบกขา มีองค์ฌาน 2 คือ อุเบกขาและเอกัคคตา

ปัญจมฌาน อุเบกขา เอกัคคตา

เจตสิก · Mental Factors

องค์ธรรมและกิจของสกทาคามิมรรคจิต

องค์ธรรมที่เข้าประกอบ

Associated Mental Factors

สกทาคามิมรรคจิตมีสัพพจิตตสาธารณเจตสิก โสภณสาธารณเจตสิก วิรตีเจตสิกทั้ง 3 และปัญญินทรีย์เจตสิกเข้าประกอบ พร้อมด้วยเจตสิกอื่นตามระดับฌาน

สัพพจิตตสาธารณเจตสิก โสภณสาธารณเจตสิก 19 วิรตีเจตสิก 3 ปัญญินทรีย์

กิจของมรรคจิต

Function of the Path

สกทาคามิมรรคจิตเกิดขึ้นเพียงหนึ่งขณะ ทำกามราคะ ปฏิฆะ และกิเลสที่ยังเหลืออยู่ให้เบาบางลง ทำให้เข้าถึงความเป็นพระสกทาคามีผู้กลับมาสู่กามภูมิอีกเพียงครั้งเดียว

กามราคะ ปฏิฆะ กิเลสเบาบาง พระสกทาคามี

พระอภิธรรม · Related Texts