Sotāpattimagga Citta

โสดาปัตติมรรคจิต

Stream-Entry Path Consciousness

5 ประเภท 5 ระดับฌาน มรรค

โสดาปัตติมรรคจิต 5 ประเภท

โสดาปัตติมรรคจิตเป็นโลกุตตรกุศลจิตที่มีนิพพานเป็นอารมณ์ เกิดขึ้นเพียงหนึ่งขณะเพื่อประหารกิเลสที่เป็นเหตุให้เวียนว่ายในอบาย เมื่อจำแนกตามองค์ฌานที่เข้าประกอบ แบ่งได้เป็น 5 ประเภท ตั้งแต่ปฐมฌานถึงปัญจมฌาน

โสดาปัตติมรรคจิตทั้ง 5 ประเภท

1

ปฐมฌานโสดาปัตติมรรคจิต

วิตกฺกวิจารปีติสุขเอกคฺคตาสหิตํ ปฐมชฺฌานโสตาปตฺติมคฺคจิตฺตํ

โสดาปัตติมรรคจิตขั้นปฐมฌาน มีองค์ฌานครบ 5 คือ วิตก วิจาร ปีติ สุข และเอกัคคตา มีนิพพานเป็นอารมณ์และทำหน้าที่ประหารกิเลสที่โสดาปัตติมรรคพึงประหาร

ปฐมฌาน วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา
2

ทุติยฌานโสดาปัตติมรรคจิต

วิจารปีติสุขเอกคฺคตาสหิตํ ทุติยชฺฌานโสตาปตฺติมคฺคจิตฺตํ

โสดาปัตติมรรคจิตขั้นทุติยฌาน ละวิตกแล้ว เหลือองค์ฌาน 4 คือ วิจาร ปีติ สุข และเอกัคคตา

ทุติยฌาน วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา
3

ตติยฌานโสดาปัตติมรรคจิต

ปีติสุขเอกคฺคตาสหิตํ ตติยชฺฌานโสตาปตฺติมคฺคจิตฺตํ

โสดาปัตติมรรคจิตขั้นตติยฌาน ละวิตกและวิจารแล้ว เหลือองค์ฌาน 3 คือ ปีติ สุข และเอกัคคตา

ตติยฌาน ปีติ สุข เอกัคคตา
4

จตุตถฌานโสดาปัตติมรรคจิต

สุขเอกคฺคตาสหิตํ จตุตฺถชฺฌานโสตาปตฺติมคฺคจิตฺตํ

โสดาปัตติมรรคจิตขั้นจตุตถฌาน ละปีติแล้ว เหลือองค์ฌาน 2 คือ สุขและเอกัคคตา

จตุตถฌาน สุข เอกัคคตา
5

ปัญจมฌานโสดาปัตติมรรคจิต

อุเปกฺขาเอกคฺคตาสหิตํ ปญฺจมชฺฌานโสตาปตฺติมคฺคจิตฺตํ

โสดาปัตติมรรคจิตขั้นปัญจมฌาน เกิดพร้อมด้วยอุเบกขา มีองค์ฌาน 2 คือ อุเบกขาและเอกัคคตา

ปัญจมฌาน อุเบกขา เอกัคคตา

องค์ธรรมและกิจของโสดาปัตติมรรคจิต

1

องค์ธรรมที่เข้าประกอบ

Associated Mental Factors

โสดาปัตติมรรคจิตมีสัพพจิตตสาธารณเจตสิก โสภณสาธารณเจตสิก วิรตีเจตสิกทั้ง 3 และปัญญินทรีย์เจตสิกเข้าประกอบ พร้อมด้วยเจตสิกอื่นตามระดับฌาน

สัพพจิตตสาธารณเจตสิก โสภณสาธารณเจตสิก 19 วิรตีเจตสิก 3 ปัญญินทรีย์
2

กิเลสที่ประหาร

Defilements Abandoned

โสดาปัตติมรรคจิตเกิดขึ้นเพียงหนึ่งขณะ ประหารสักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา และสีลัพพตปรามาสได้โดยเด็ดขาด ทำให้เข้าถึงความเป็นพระโสดาบัน

สักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส พระโสดาบัน

พระอภิธรรมปิฎก (พระอภิธรรม 7 คัมภีร์)

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka